“รถไฮบริด” vs. “รถยนต์ไฟฟ้า” Toyota vs. Tesla ระยะยาวไป ใครที่จะยืนหนึ่ง!?

ในขณะที่หลายคนอาจจะมองว่า “รถยนต์ไฟฟ้า” ของ Tesla กำลังมาแรง แต่ที่ว่า “มาแรง” นั้น จะยืนระยะได้แค่ไหน หรือแค่การ “สร้างกระแส” และเมื่อเปรียบกับยักษ์ใหญ่อย่าง Toyota งานนี้บอกได้คำเดียวว่าสงครามยังไม่จบอย่าเพิ่งนับศพทหาร

รถ Prius โผล่กลางกรุงของประเทศ “มหาอำนาจรถยนต์”

ในยุโรป การเปลี่ยนไปใช้รถยนต์ไฟฟ้า (EV) เป็นมาตรการเร่งด่วนเพื่อรับมือมลพิษทางอากาศและภาวะโลกร้อน แม้แต่ในเยอรมนีซึ่งเป็นมหาอำนาจด้านการผลิตรถยนต์ ก็ยังค่อยๆ เริ่มเปลี่ยนไปใช้รถยนต์ไฟฟ้า อย่างไรก็ดี รถแท็กซี่ในเยอรมนีประมาณ 60% ยังเป็นยี่ห้อ Mercedes โดยมี Volkswagen ตามมาเป็นอันดับที่สองอยู่ที่ประมาณ 20% เรียกว่ารถสัญชาติบ้านเกิดตัวเองยังครองเมือง แต่รถเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นรถเครื่องยนต์สันดาป

แต่ที่กรุงเบอร์ลิน มาวันนี้ Toyota เป็นรองแค่ Mercedes เท่านั้น รถแท็กซี่ในกรุงเบอร์ลินมีอยู่ 7,500 คัน เป็นรถ Toyota ไป 1,200 คัน ส่วนใหญ่เป็นรถไฮบริด Prius ข้อดีของรถแท็กซี่ไฮบริดนั้นคือการผสมผสานระหว่างเครื่องยนต์สันดาปและมอเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งแสดงให้เห็นถึงจุดแข็งตรงนี้โดยเฉพาะเวลาขับขี่ใจกลางเมือง (ซึ่งรถเดี๋ยววิ่งช้าวิ่งเร็ว เดี๋ยวหยุดเดี๋ยวจอด) เมื่อยี่สิบสี่ปีก่อน Toyota ได้เปิดตัว Prius รถยนต์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมคันแรกของโลก ซึ่งจนถึงทุกวันนี้ขายได้มากกว่า 15 ล้านคัน และทุกวันนี้ แม้โลกจะมีรถยนต์ไฟฟ้าถึง 36 รุ่นใน 90 ประเทศทั่วโลก Toyota ก็ยังมีแผนที่จะนำรถยนต์รุ่นใหม่หรือรุ่นอัพเกรด 40 คัน ออกสู่ตลาดในอีกห้าปีข้างหน้า

Toyota Europe ตั้งเป้าขายรถแท็กซี่ Prius ในเยอรมนีให้ได้ 1,000 คันภายในสิ้นปีนี้ นิตยสาร “Auto Bild” ของเยอรมนีได้มอบรางวัลพิเศษ “Best Company Car 2019” ให้กับ TOYOTA PRIUS + TAXI และ Prius ยังได้รับการ “ให้ราคา” ว่าเป็นตัวตั้งมาตรฐานสำหรับกิจการแท็กซี่ทั่วโลก ในกรุงเบอร์ลินที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมนั้น เดี๋ยวนี้แม้แต่รถตำรวจยังใช้ Prius (ตีตลาดประเทศมหาอำนาจรถยนต์ได้ต้องนับว่าไม่ใช่เล่นๆ เลยทีเดียว)

อภิมหาโรงงาน (Gigafactory) ของ Tesla โผล่มาที่ชานกรุงเบอร์ลิน

หันมาอีกด้าน Tesla บริษัทรถยนต์ไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก ประกาศในปี พ.ศ. 2562 ว่าจะสร้าง “อภิมหาโรงงาน” แห่งที่สี่ในพื้นที่ป่าในเขตเทศบาล Grunheide ทางตะวันออกเฉียงใต้ของกรุงเบอร์ลิน ต่อจากโรงงานที่รัฐเนวาด้า ที่เมือง Buffalo รัฐนิวยอร์ค และที่เซี่ยงไฮ้ ในขณะที่ข่าวนี้ก่อให้เกิดความคาดหวังถึงการจ้างงานจำนวนมากในท้องถิ่น ก็ได้ก่อประเด็นปัญหาสิ่งแวดล้อมด้วยเช่นกัน นักเคลื่อนไหวด้านการอนุรักษ์และชาวบ้านในท้องถิ่นกลัวว่าโรงงานดังกล่าวจะส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม พวกเขาเชื่อว่าโรงงานจะใช้น้ำมากเกินไป และสัตว์ป่าคุ้มครองจะตกอยู่ในความเสี่ยง

ขณะนี้ การก่อสร้างกำลังดำเนินไปอย่างรวดเร็ว โดยจะเริ่มเดินเครื่องผลิตเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2564 เริ่มแรกจะมีพนักงาน 7,000 ถึง 8,000 คน จากนั้นจะเพิ่มเป็น 12,000 คน ทั้งนี้มีแผนจะผลิตรถยนต์ให้ได้มากถึง 500,000 คันต่อปี

Tesla กำลังป่วนอุตสาหกรรมยานยนต์จากตลาดหุ้น ปัจจุบัน Tesla มีมูลค่าตลาดมากกว่า 160 พันล้านยูโร มากกว่า Volkswagen และ BMW รวมกันเสียอีก สวนทางกับการที่เมื่อปีที่แล้ว Tesla ขายรถได้ทั่วโลกไม่ถึง 370,000 คัน ในขณะที่ Volkswagen และ BMW มียอดขายรวมประมาณ 13.5 ล้านคัน!?

เมื่อบริษัทด้านการลงทุนเพื่อสร้างผลกระทบ เลือก Toyota มากกว่า Tesla

Triodos Investment Management (TIM) เป็นบริษัทในเครือของ Triodos Bank เป็นบริษัทด้านการลงทุนเพื่อสร้างผลกระทบ (Impact Investment) ระดับโลก ตั้งอยู่ในเทศบาล Zeist ประเทศเนเธอร์แลนด์ Triodos Bank ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2523 มีพันธกิจในการ “ช่วยสร้างสังคมที่ปกป้องและส่งเสริมคุณภาพชีวิตและศักดิ์ศรีของมนุษย์ทุกคน” ผ่านการธนาคารที่มีจริยธรรม ให้ทุนแก่บริษัทที่สร้างประโยชน์ต่อทั้งผู้คนและสิ่งแวดล้อม ได้แก่บริษัทด้านพลังงานแสงอาทิตย์ เกษตรอินทรีย์ และวัฒนธรรม ในปี พ.ศ. 2562 Triodos Bank มีลูกค้าอยู่ 720,000 รายทั่วโลก

TIM เป็นผู้นำระดับโลกในการลงทุนเพื่อสร้างผลกระทบ โดยมีเป้าหมายหลักในการบรรลุการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน ซึ่งสอดคล้องกับวิสัยทัศน์และพันธกิจของ Triodos Bank แต่ว่า TIM ไม่ได้ลงทุนกับผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าทุกราย ซึ่ง TIM เองก็ได้อธิบายในเว็บไซต์ว่าทำไมจึงเลือก Toyota

การที่ TIM เลือกลงทุนกับ Toyota นั้นไม่น่าแปลกใจ ย้อนกลับไปในปี พ.ศ 2540 เมื่อ Prius ซึ่งเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้เปิดตัว Toyota มีแผนงานที่ครอบคลุมในด้านการลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และยังคงลงทุนมหาศาลกับการพัฒนาแบตเตอรี่ยุคต่อไป ความพยายามในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนมีความสำคัญยิ่งต่อผู้ผลิตรถยนต์ และการรีไซเคิลเมื่อสิ้นสุดอายุผลิตภัณฑ์ต้องได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบ

Triodos Impact Fund มุ่งเน้นไปที่บริษัทที่ต้องการการเปลี่ยนแปลงไปสู่อนาคตที่ยั่งยืน นั่นเป็นเหตุผลที่มอง “ภาพรวม” มากกว่าเพียงแค่ “นวัตกรรม” กลยุทธ์การบริหารจัดการของ Toyota นั้น ได้รับการ “ให้ราคา” ไม่เพียงแต่ในด้านนวัตกรรมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงวิวัฒนาการที่ไม่หยุดนิ่งและการทำงานเป็นทีมด้วย ซึ่งทำให้ Toyota รักษาความเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมรถยนต์มานานหลายปี นี่คือข้อแตกต่างที่สำคัญของ Toyota

ทำไมไม่เอา Tesla?

 

View this post on Instagram

 

A post shared by @teslamodel3

บริษัทของนายอีลอน มัสก์ ขายรถยนต์ไฟฟ้ารุ่นต่างๆ รวมถึง model 3 ที่ขายดีที่สุดในโลก มีพันธกิจที่สอดคล้องกับ TIM และเป็นผู้นำพารถยนต์ไฟฟ้ามาสู่รถยนต์กระแสหลักก็จริง แต่ทว่า เบื้องหลังของการที่ Triodos Impact Fund ไม่ลงทุนใน Tesla นั้น เป็นเพราะมี “ข้อกังวล” หลายประการ

ในปี พ.ศ. 2561 นายอีลอน มัสก์ได้รับสิทธิ์ในการซื้นหุ้น (Stock Option) มูลค่า 2.3 พันล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านความรับผิดอย่างใหญ่หลวง และจำกัดการมีส่วนร่วมของผู้ถือหุ้นรายย่อย ปัญหาด้านการจัดการและการดำเนินงานของ Tesla เช่นนี้ทำให้ TIM ประเมินต่ำลง นอกจากนี้คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ของสหรัฐฯ กล่าวหาว่านายอีลอน มัสก์ เอาข้อมูลปกปิดออกมาแชร์ผ่านโซเชียลมีเดีย ซึ่งมีอิทธิพลต่อราคาหุ้นของ Tesla

Tesla ยังถูกกล่าวหาว่าคุกคามคนงานที่ต้องการจัดตั้งสหภาพแรงงาน และมีข้อบ่งชี้สภาพการทำงานในโรงงานผลิตรถยนต์ของ Tesla นั้น “มีปัญหา” TIM ยังชี้ประเด็นปัญหาน่ารังเกียจในห่วงโซ่อุปทานของ Tesla นั่นคือ Tesla ซื้อโคบอลต์จากเหมืองในคองโก ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องการใช้แรงงานเด็ก

elon musk
อีลอน มัสก์

TIM ใช้เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ที่กำหนดโดยสหประชาชาติเป็นหลักในการประเมินเป้าหมายการพัฒนาและคุณูปการที่อาจเกิดขึ้นได้ของ Toyota ในระดับโลกในอนาคตข้างหน้าถึงปี พ.ศ. 2573 นั้น โดยที่ Toyota ขายรถยนต์ไฮบริดในยุโรปมาได้จนถึงคันที่ 3 ล้าน และขายได้มากกว่า 15 ล้านคันทั่วโลก และคาดว่า Toyota จะเป็นผู้ผลิตรายเดียวที่สามารถบรรลุเป้าหมายการลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ให้ได้เหลือ 95 กรัม/กม. ​​(ซึ่งกำหนดโดยคณะกรรมาธิการยุโรป) นี่คือประเด็นสำคัญ Toyota นั้น นอกจากรถรุ่น Full Hybrid แล้ว ยังออกรถยนต์ Plug-in Hybrid รถยนต์ไฟฟ้า รถยนต์ Fuel Cell เพื่อมุ่งเป้าลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ให้ได้มากกว่า 120 ล้านตันและตอบสนองความต้องการที่หลากหลาย แม้แต่รถยนต์ไฟฟ้าที่ไม่ปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ของ Tesla ก็ยังไม่มีชื่อเท่า Toyota เนื่องจากยังมีปัญหาต่างๆ ทั้งกระบวนการผลิตจริง การปฏิบัติต่อคนงาน และปัญหาซัพพลายเชน

เหตุใด Tesla จึงยังกิน Prius ไม่ลง?

รถยนต์ Tesla เป็นที่นิยม และรถยนต์ไฟฟ้าก็เริ่มจะกลายเป็นของจำเป็น แต่ว่าการที่จะเข้าใจได้ว่าทำไม “รถไฮบริด” อย่าง Prius ยังคงมีผลิตมาได้กว่า 20 ปีนั้น เราต้องมองภาพรวมเสียก่อนว่า ทุกวันนี้เรายังไม่สามารถเปลี่ยนให้รถทุกคันในโลกกลายเป็นรถยนต์ไฟฟ้าได้ในเร็ววัน แม้ว่าอุปสงค์ที่มีต่อรถยนต์ไฟฟ้าจาก Tesla และผู้ผลิตรถยนต์รายอื่นจะเพิ่มขึ้น แต่ลำพังแค่รถยนต์ไฟฟ้าไม่สามารถรองรับความต้องการด้านการขนส่งบนโลกได้ กริดไฟฟ้าในปัจจุบันยังไม่สามารถชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าเป็นล้านๆ คันได้ในเวลาเดียวกัน ดังนั้น อาจต้องใช้เวลาหลายสิบปีกว่าที่รถยนต์ไฟฟ้าอย่าง Tesla จะไปถึงจุดที่คาดหวัง และด้วยเหตุผลเดียวกัน รถยนต์ไฮบริดจะยังคงเป็นที่ต้องการต่อไป นี่คือสาเหตุที่ Tesla ยังกิน Prius ไม่ลง

“แท็กซี่หุ่นยนต์” จะกลายเป็นจริงหรือไม่?

คนขับรถแท็กซี่ในกรุงเบอร์ลินกล่าวว่า “Tesla” ไม่ใช่รถยนต์ที่เราเป็นเจ้าของ มันคือรถที่ถูกส่งเข้ามาในตลาดรถยนต์เพื่อทำลายอุตสาหกรรมแท็กซี่ที่มีอยู่ในปัจจุบัน”

อีลอน มัสก์ ได้แสดงวิสัยทัศน์อย่างชัดเจนแล้วว่าการใช้เทคโนโลยียานยนต์ขับขี่อัตโนมัติเพื่อนำเสนอฟังก์ชัน “แท็กซี่หุ่นยนต์” นั้น เป็นเรื่องของอนาคต เขายังกล่าวอ้างว่า หากเจ้าของรถนั้นเวลาไหนที่ตัวเองไม่ใช้รถก็เอาไปใช้เป็น “แท็กซี่หุ่นยนต์” หาเงิน อาจสามารถหาเงินได้ปีละ 30,000 เหรียญเลยทีเดียว

วิสัยทัศน์อันยิ่งใหญ่ของมัสก์ซึ่งผลักดันให้มูลค่าตลาดของ Tesla พุ่งสูงขึ้นนั้น สุดท้ายแล้วจะเกิดขึ้นได้จริงหรือไม่ ตราบใดที่ “สภาพแวดล้อม” ที่ต้องใช้ Prius และยานยนต์ขับขี่อัตโนมัติยังต้องอยู่ปะปนกับยานยนต์ที่ขับขี่ด้วยมนุษย์ ยังคงดำเนินต่อไป มันอาจเป็นแค่เรื่องเพ้อฝันก็ได้

อ่านมาถึงตรงนี้ท่านผู้อ่านคิดอย่างไรกันบ้างครับ สำหรับผู้เขียน ใครๆ ก็ฝันได้ ขายฝันได้ แต่ความเป็นไปได้จริงที่จะไปถึงความฝันนั้น การเปลี่ยนสภาพแวดล้อมให้เป็นไปตามฝันนั้น ยังยากอยู่ครับ เราอยู่กับเชื้อเพลิงฟอสซิลมาเป็นร้อยปีแล้ว เราคงยังต้องพึ่งมันไปอีกสักระยะหนึ่งนั่นแหละครับ

สรุปเนื้อหาจาก newsweekjapan
ภาพ en.wikipedia
ผู้เขียน TU KeiZai-man