เมื่อเนื้อเทียม (meat analogue) “สไตล์ญี่ปุ่น” กำลังจะบุกตลาดโลก!!!

ท่านผู้อ่านที่สนใจเรื่องเทรนด์อาหารทางเลือก อาหารแนวมังสวิรัติหรือเพื่อสุขภาพ คงเคยได้ยินคำว่า “เนื้อเทียม” (meat analogue) ซึ่งบางทีก็เรียกว่าเนื้อที่ทำจากพืช (plant-based meat) โดยมากทำจากถั่วเหลืองและอาจจะมีส่วนผสมอื่นๆ เช่นน้ำมันมะพร้าว น้ำมันเมล็ดทานตะวัน ตามแต่ผู้ผลิตจะคิดค้น ซึ่งที่โด่งดังในสื่อทุกวันนี้ก็คือ Beyond Meat บริษัทสตาร์ทอัพของอเมริกา ที่ผลิตเนื้อสเต็ก เนื้อแฮมเบอร์เกอร์ ไส้กรอก จากเนื้อเทียมออกขาย เล่นเอาบริษัทอาหารเจ้าใหญ่ๆ อย่างเนสท์เล่ยังต้องขอเกาะกระแสผลิตสินค้ามาขายแข่งบ้าง เพราะกระแสในโลกตะวันตกนั้น การละเว้นจากการบริโภคผลิตภัณฑ์จากสัตว์เพื่อรักษ์สัตว์ รักษ์โลก รักษ์สิ่งแวดล้อมนั้นกำลังมาแรงจริงๆ แต่เดี๋ยวก่อน ไม่ใช่แค่ฝรั่งเท่านั้นที่มีผลิตภัณฑ์แบบนี้ อะไรที่ฝรั่งทำได้ ญี่ปุ่นก็ทำได้เช่นกัน และระดับญี่ปุ่นแล้วคิดใหญ่ไม่คิดเล็ก ต้องมีเอาเนื้อเทียม “สไตล์ญี่ปุ่น” ออกมาขายแน่นอน จะเป็นอย่างไรนั้น ตามมาอ่านกันเลยครับ

อันที่จริงในญี่ปุ่นนั้น บริษัทที่จับกระแสการตลาดเรื่อง “เนื้อเทียม” ที่ทำจากพีชได้ และคิดทำออกขายเลย ที่ต้องพูดถึงก็คือ Otsuka Foods เจ้าของแกงกะหรี่ซองยี่ห้อ Bon Curry นั่นเอง ซึ่งก็ได้เปิดตัวเนื้อเทียมที่ผลิตจากถั่วเหลือง “Zero Meat” ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนปี 2018  และในเดือนมิถุนายน 2019 ก็ออกจำหน่ายผลิตภัณฑ์ใหม่ “Zero Meat Hamburg Steak Type” และ “Zero Meat Sausage Type” ซึ่งโฆษณาว่า อร่อยเหมือนเนื้อสัตว์ กินแล้วมีสุขภาพดีเพราะเป็นถั่วเหลือง เอาเข้าเตาไมโครเวฟแล้วกินได้เลย ง่ายกว่า อร่อยและน่ารักกว่าผลิตภัณฑ์คู่แข่ง กินแล้วได้อารมณ์ว่าเป็น “ช่วงเวลาแห่งความสุขและหรูหรา” ทั้งยังชูประเด็นว่าเนื้อเทียม “Zero Meat” ถูกพัฒนาเพื่อช่วยแก้ปัญหาด้าน “สุขภาพ ประชากร และระบบนิเวศ” ทั้งเรื่องสมดุลของคุณค่าอาหาร ความต้องการโปรตีนที่เพิ่มขึ้นเนื่องจากจำนวนประชากรเพิ่มขึ้น ปัญหาสิ่งแวดล้อมได้แก่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากอุตสาหกรรมปศุสัตว์ ซึ่งอุตสาหกรรมปศุสัตว์เองก็ก่อปัญหาการบริโภคธัญพืชและน้ำเป็นจำนวนมาก

“Zero Meat” ถูกพัฒนาขึ้นโดยบริษัท Nutrition & Santé ในยุโรปและ Daiya Foods บริษัทอาหารทางเลือกจำพวกวีแกนชีส วีแกนโยเกิร์ต ผลิตภัณฑ์อาหารกลูเตนฟรีในแคนาดา ซึ่งทั้งสองบริษัทเป็นบริษัทในเครือ Otsuka Pharmaceutical

อุปสงค์ที่มีต่อ “เนื้อเทียม” ในญี่ปุ่นมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยทาง Otsuka Foods ได้กล่าวว่าขนาดของตลาดผลิตภัณฑ์ทดแทนเนื้อสัตว์ ณ ปี 2019 อยู่ที่ประมาณ 150,000 ล้านเยนในสหรัฐอเมริกาและ 200,000 ล้านเยนในสหภาพยุโรป และตลาดในญี่ปุ่นเติบโตขึ้น 1.3 ถึง 1.7 เท่าต่อปี ตั้งแต่ปี 2016 และคาดว่าจะอยู่ที่ 25,400 ล้านเยน ในปี 2022

แล้วผู้บริโภคแบบไหนที่จะซื้อเนื้อเทียมที่ทำจากถั่วเหลือง? ผู้บริโภคในฝั่งยุโรปและอเมริกาจัดเป็นพวกกึ่งมังสวิรัติ ซึ่งบริโภคผลิตภัณฑ์ทดแทนเนื้อสัตว์เพื่อสุขภาพเป็นบางครั้ง แต่ในญี่ปุ่นจากการสำรวจพบว่า ผู้บริโภคเกือบครึ่งเป็นพวกโลว์คาร์บ และ 3 ใน 10 คนของพวกโลว์คาร์บเป็นพวกชอบกินเนื้อสัตว์แต่ก็ต้องอดกลั้นความอยากเอาไว้ ฉะนั้นการทำตลาดจะต้องมุ่งเป้าไปที่คนอีก 7 ใน 10 คนที่ต้องการบริโภคผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนเนื้อสัตว์

อย่างไรก็ตาม ปัญหาอยู่ที่รสชาติ (ว่าจะอร่อยเหมือนเนื้อสัตว์จริงๆ หรือไม่) แต่ทาง Otsuka Foods มั่นใจว่า ด้วยการทำ reverse engineering พวกเขาได้วิเคราะห์และสร้างผลิตภัณฑ์ที่มีเนื้อสัมผัส น้ำเนื้อ รสชาติ ได้แล้ว แม้แต่สัดส่วนของกรดไขมันจำพวกกรดปาล์มิติก กรดสเตียริก กรดโอเลอิก กรดไลโนเลอิก ก็ยังทำออกมาได้แทบจะเหมือนเนื้อสัตว์จริงๆ

นอกจากนี้ ในเดือนมีนาคม 2020 ทาง Otsuka Foods ยังได้ออกวางจำหน่าย “Zero Meat Hamburger” และ “Zero Meat Sausage Type” สำหรับผู้ประกอบการร้านอาหาร ซึ่งเป็นการเดินรอยตามความสำเร็จในการตลาดของบริษัทในยุโรปอเมริกา ซึ่งทำการตลาดผ่านการส่งเสริมการขายตามร้านฟาสต์ฟู้ดได้ผลมาแล้ว ตัวอย่างเช่น Incredible Burger ของเนสท์เล่ยุโรป หรือ Impossible Whopper ของบริษัท Impossible Foods ร่วมกับ Burger King แม้แต่ Sizzler ประเทศไทยก็ยังเคยเอาเนื้อเทียมของ Beyond Meat มาเป็นเมนูแล้ว เช่น Beyond Steak With Pepper Sauce

นอกจาก Otsuka Foods แล้ว ยังมีสตาร์ตอัพหน้าใหม่ของญี่ปุ่นที่กระโดดเข้าสู่วงการนี้ นั่นก็คือบริษัท Next Meats ซึ่งมีข่าวเมื่อปลายปีที่ผ่านมาว่า เพิ่งได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจ (MOU) กับบริษัท Toyota Tsusho เพื่อเสริมความแข็งแกร่งให้กับการจัดจำหน่ายเนื้อเทียมทั้งในญี่ปุ่นและต่างประเทศ โดยที่มีฐานการผลิตอยู่แล้วในญี่ปุ่นและวางแผนเพิ่มฐานการผลิตในต่างประเทศด้วย ล่าสุดเมื่อช่วงใกล้สิ้นปีมีข่าวแล้วว่ากำลังจะเดินสายการผลิตที่เวียดนาม เรียกว่ากะให้แบรนด์ญี่ปุ่นตีตลาดโลกเลยทีเดียว

Next Burger เบอร์เกอร์ “เนื้อแห่งอนาคต” นี่หละที่จะมา “กอบกู้โลก” (เขาว่าอย่างนั้นนะครับ)

Next Meats ได้เปิดตัว “Next Burger” ที่ทำจากพืช และเนื้อเทียม “Next Yakiniku Series” เนื้อ “เทียม” สำหรับทำ “เนื้อย่าง” ครั้งแรกในโลก และยังมี “ข้าวหน้าเนื้อ” จากเนื้อเทียม “Next Gyudon” (นี่แหละอาหารเนื้อเทียม “สไตล์ญี่ปุ่น”) นอกจากการทำวิจัยโปรตีนพืชในด้านวิศวกรรมอาหารร่วมกับมหาวิทยาลัยและบริษัทร่วมทุนแล้ว ยังมีทำการวิจัยเกี่ยวกับการใช้สาหร่ายขนาดเล็กและเนื้อสัตว์จากการเพาะเลี้ยงเซลล์ (cultured meat) อีกด้วย

เนื้อย่างที่มิใช่เนื้อ แคมเปญนี้ Next Meats มา collab กับร้าน “ยากินิคุ ไลค์”
ข้าวหน้าเนื้อที่มิใช่เนื้อ (อีกแล้ว) Next Gyudon อย่างนี้ต้องลอง

เป็นอย่างไรกันบ้างครับสำหรือเนื้อเทียมเวอร์ชั่นญี่ปุ่น น่าสนใจใช่ไหมครับว่าทิศทางตลาดของสินค้าตัวนี้จะเป็นอย่างไรต่อไปในระดับโลก อาจเป็นแค่อาหารทางเลือกทางเลือกหนึ่งก็ได้ หรืออาจก้าวมาเป็นกระแสหลักก็ได้ แล้วมันจะเป็นอย่างไร แนวทางวีแกนจะครองโลกหรือไม่ แล้วมันมีผลกระทบอะไรกับวัฒนธรรมอาหารหรือความเชื่อทางศาสนา ฯลฯ หากมีโอกาสจะลองหาเรื่องราวเกี่ยวกับเนื้อสัตว์จากการเพาะเลี้ยงเซลล์ (cultured meat) ของญี่ปุ่นมานำเสนอกับท่านผู้อ่านต่อไปนะครับ

สรุปเนื้อหาจาก ssnp prtimes และ pttexpresso
ผู้เขียน TU KeiZai-man