มารู้ความเป็นมาและกิจกรรมสำคัญในวันเด็กญี่ปุ่นกัน

วันเด็กในไทยตรงกับเสาร์ที่สองของเดือนมกราคม ในญี่ปุ่นก็มีวันเด็กเหมือนกัน แต่ตรงกับวันที่ 5 พฤษภาคมของทุกปี มารู้ความเป็นมาของวันเด็กและกิจกรรมสำคัญที่คนญี่ปุ่นจัดให้กับเด็กๆ กันนะคะ

ความเป็นมาของเทศกาลวันเด็ก

ในอดีตวันที่ 5 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวัน ทังโกะ โนะ เซคคุ  (端午の節句) ซึ่งเป็นวันแห่งการเฉลิมฉลองเพื่อให้เด็กชายเติบโตอย่างแข็งแรง มีความสุขและปราศจากสิ่งชั่วร้ายทั้งปวง อย่างไรก็ดี ตั้งแต่ปี 1948 เป็นต้นมาวันนี้ได้กลายมาเป็นวันเด็ก ซึ่งเป็นวันเพื่อการเฉลิมฉลองให้แก่เด็กทั้งหญิงและชายให้มีความสุข และใช้วันนี้เพื่อรำลึกและกตเวทีถึงพระคุณของแม่ผู้ให้กำเนิดและเลี้ยงดูเป็นอย่างดีด้วย อีกทั้งวันนี้ยังเป็นวันหยุดที่อยู่ติดกับวันหยุดหลายวันในช่วงโกลเด้นวีค (Golden Week) ในญี่ปุ่น

กิจกรรมสำคัญในวันเด็ก

การประดับบ้านด้วยหมวกซามูไรหรือตุ๊กตานักรบโกะงัสสึ นิงเงียว

คนญี่ปุ่นเชื่อว่าหมวกซามูไรหรือคาบุโตะ (かぶと) จะช่วยปกป้องเด็กชายจากภัยอันตรายและช่วยให้พวกเขาเติบโตอย่างปลอดภัย นอกจากหมวกซามูไรแล้วก็ยังมีการประดับด้วยตุ๊กตานักรบโกะงัสสึ นิงเงียว (五月人形) ซึ่งรวมถึงตุ๊กตาเด็กผู้ชายที่มีความกล้าหาญตามตำนานหรือนิทานพื้นบ้านของญี่ปุ่น การประดับสิ่งเหล่านี้เริ่มประมาณหนึ่งเดือนก่อนถึงวันเด็ก และเก็บภายใน 2-5 วันหลังจากวันเด็ก ทั้งนี้ก็ต้องเก็บในวันที่อากาศดี เพื่อเป็นเคล็ดให้เด็กมีสุขภาพแข็งแรง

การประดับธงปลาคาร์ฟ

บ้านที่มีเด็กมักจะประดับธงโคอิโนโบริ (Koinobori, 鯉のぼり) หรือธงปลาคาร์ฟ ไว้หน้าบ้าน ด้วยปลาคาร์ฟเป็นปลาที่แข็งแรง ว่องไว สามารถว่ายทวนน้ำเพื่อไปวางไข่ที่ต้นน้ำ คนญี่ปุ่นจึงหวังอยากให้เด็กๆ มีความอดทนเพื่อฝ่าฟันอุปสรรคจนถึงจุดหมายได้เหมือนอย่างปลาคาร์ฟ โดยธงที่ใช้ประดับจะมีปลาอย่างน้อยสามตัว คือ ปลาคาร์ฟสีดำตัวใหญ่สุดและอยู่สูงสุดเป็นตัวแทนของพ่อ ปลาแม่ที่เป็นสีแดง และปลาลูกตัวสีฟ้าที่มีขนาดเล็กสุด หากมีสมาชิกในบ้านคนอื่นๆ ก็สามารถเพิ่มจำนวนปลาสีส้ม สีเขียว สีม่วง เข้าไปได้ ที่ปลายธงจะมีกังหันลมและถุงลมรูปกรวยซึ่งมีห้าสีเพื่อปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายออกไปจากชีวิตเด็กๆ และให้เขาเติบโตขึ้นอย่างปลอดภัย การประดับธงปลาคาร์ฟมักจะเริ่มตั้งแต่กลางเดือนเมษายนและเก็บเมื่อสิ้นวันหยุดยาวในช่วงโกลเด้นวีค

การรับประทานขนมโมจิ

โมจิที่รับประทานในวันเด็กมีสองชนิดที่แตกต่างกันตามพื้นที่คือ

คะชิวะโมจิ (Kashiwa Mochi, かしわもち) เป็นโมจิไส้ถั่วแดงกวนหรือไส้ถั่วขาวกวนผสมมิโซะที่ห่อด้วยใบโอ๊ก เหตุผลที่ใช้ใบโอ๊กห่อขนมโมจิเพื่อนำมารับประทานในวันเด็กนั้นมาจากการที่ใบแก่ของต้นโอ๊กไม่ร่วงจนกว่าจะมีการผลิใบใหม่ขึ้นมาก่อน ซึ่งชาวญี่ปุ่นเชื่อว่าเป็นสัญลักษณ์แห่งความมั่งคั่งของลูกหลาน โดยคนญี่ปุ่นในเขตคันโตหรือพื้นที่ของโตเกียวและจังหวัดใกล้เคียงจะรับประทานขนมชนิดนี้ในวันเด็ก

ชิมากิ (Chimaki, ちまき) เป็นขนมที่ทำจากแป้งข้าวเหนียวห่อด้วยใบไผ่และนำมารับประทานกับผงถั่วเหลืองบด โมจิชนิดนี้เป็นขนมที่ชาวคันไซหรือเด็กที่อยู่ในพื้นที่โอซาก้าและจังหวัดใกล้เคียงรวมทั้งพื้นที่ทางตะวันตกของญี่ปุ่นนิยมนำมารับประทานในวันเด็ก เพราะความเชื่อที่ได้รับมาจากวัฒนธรรมจีนว่า การรับประทานโมจิห่อด้วยใบไผ่จะช่วยขจัดสิ่งชั่วร้ายออกไปและทำให้เด็กเจริญเติบโตอย่างปลอดภัย

การอาบน้ำที่แช่ด้วยใบไอริสหรือโชบุ

ใบไอริสหรือโชบุ (しょうぶ) มีลักษณะคล้ายดาบ ซึ่งคนญี่ปุ่นเชื่อว่าเมื่อนำมาแช่ในอ่างอาบน้ำให้เด็กอาบจะทำให้เด็กแข็งแรงและปลอดภัยจากสิ่งชั่วร้าย อีกทั้งใบไอริสมีกลิ่นหอมที่ช่วยทำให้กายและใจผ่อนคลายด้วย

การประดิษฐ์ปลาคาร์ฟและพับหมวกซามูไร

ในวันนี้กิจกรรมส่วนใหญ่ที่คนญี่ปุ่นทำร่วมกับเด็ก คือ การประดิษฐ์ตุ๊กตาปลาคาร์ฟและพับหมวกซามูไรจากกระดาษ อีกทั้งใช้เวลาร่วมกับเด็กๆ เพื่อให้พวกเขาสนุกและมีความสุข

สิ่งที่พ่อแม่และผู้ใหญ่หวังเป็นอย่างมากคือ ให้ลูกหลานปลอดภัย แข็งแรง ไม่มีสิ่งชั่วร้ายมารบกวน รวมถึงการภาวนาขอให้พวกเขามีชีวิตที่มีความสุขตลอดไป ธรรมเนียมต่างๆ ที่เกี่ยวกับเด็กจึงถูกคงไว้อย่างยาวนาน  เด็กคืออนาคตของชาติ การดูแลเอาใจใส่ให้เขามีความสุขในวัยเด็กจึงมีความสำคัญเพื่อให้เขาเติบโตเป็นคนดีที่มีจิตใจเข้มแข็ง และยิ้มได้อย่างมีความสุขทุกครั้งเมื่อนึกถึงวัยเด็ก

สรุปเนื้อหาจาก: hoiclue, cecile