กิจกรรมและวันสำคัญประจำเดือนธันวาคมของญี่ปุ่นที่คุณอาจไม่เคยรู้มาก่อน (ตอนที่ 1)

สวัสดีเดือนสุดท้ายของปีนะคะทุกคน สุดปี 2021 ที่แสนยาวนานก็ดำเนินมาถึงช่วงเดือนสุดท้ายแล้ว ในที่สุดก็จะได้รีเซ็ตและรีสตาร์ทกันใหม่ในปีหน้ากันสักที แต่ก่อนหน้าที่เราจะเตรียมตัวเริ่มต้นสิ่งใหม่ๆ มาเริ่มนับถอยหลังในเดือนสุดท้ายไปพร้อมๆ กันกับอีเว้นท์ประจำเดือนธันวาคมของญี่ปุ่นกันเถอะค่ะ อีเว้นท์ในเดือนนี้มีอยู่เยอะพอสมควรเลย บางอีเวนท์ก็มีสิ่งน่าสนใจที่ไม่เคยรู้มาก่อนด้วยล่ะค่ะ ถ้าอยากทราบว่าอีเว้ท์เหล่านั้นคืออะไรบ้าง

1. องค์กร “ขนนกสีแดง” หรือที่รู้จักกันในชื่อ Red Feather

กิจกรรมที่ดำเนินการต่อเนื่องมาตั้งแต่เดือนตุลาคมยาวไปจนถึงปลายเดือนธันวาคมเลยทีเดียว องค์กรขนนกสีแดง เป็นหนึ่งในองค์กรไม่แสวงผลกำไรที่ใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่นที่จัดตั้งมานานกว่า 60 ปี กิจกรรมขององค์กรคือการจัดตั้งหีบรับบริจาคเพื่อระดมทุนให้กับชุมชนท้องถิ่นในแต่ละภูมิภาคในการช่วยเหลือผู้สูงอายุ, การศึกษา, การป้องกันอาชญากรรมในพื้นที่, บุคคลทุพพลภาพหรือผู้พิการ และอื่นๆ โดยแบ่งเงินประมาณ 70% ของเงินบริจาคทั้งหมดเพื่อช่วยเหลือยังจุดต่างๆ ซึ่งนอกจากองค์กรขนนกสีแดงแล้ว ยังมีองค์กรการกุศลที่รับบริจาคช่วยเหลือต่างๆ อีก ไม่ว่าจะเป็น ขนนกสีเขียว หรือขนนกสีฟ้า เป็นต้นค่ะ

 2. การส่งของขวัญส่งท้ายปี

การส่งของขวัญส่งป้ายปี หรือ โอเซอิโบ (お歳暮) เป็นการส่งของกำนัลที่ผู้อายุน้อยจะส่งให้ผู้มีพระคุณในเทศกาลปีใหม่ เพื่อแสดงความขอบคุณผู้มีพระคุณหรือผู้ที่คอยช่วยเหลือดูแลเรามาตลอดระยะเวลา 1 ปี และยังเป็นการฝากเนื้อฝากตัวในปีหน้าอีกด้วย ตามมารยาทในการส่งของขวัญส่งท้ายปีนั้นจะส่งให้ถึงผู้รับไม่เกินวันที่ 25 ธันวาคม เพราะหากถึงช้าเกินไปจะเป็นการเสียมารยาทค่ะ

แม้ปัจจุบันจะไม่นิยมกันแล้ว แต่เดิมทีธรรมเนียมการส่งของขวัญท้ายปีนี้กำหนดไว้ตั้งแต่วันที่ 13 ธันวาคมค่ะ ที่ยังคงธรรมเนียมนี้เอาไว้อยู่ก็คือฝั่งคันไซ แต่ปัจจุบันกลับกำหนดไว้เร็วกว่าเดิมคือตั้งแต่ต้นเดือนธันวาคมก็จะเริ่มส่งของขวัญส่งท้ายปีนี้กันแล้ว โดยส่วนใหญ่สิ่งของที่มักให้กันจะเป็นของกินหรือเครื่องดื่มต่างๆ

ของขวัญยอดนิยม 10 อันดับประจำปีนี้ได้แก่

  1. แฮม, ไส้กรอก
  2. ขนม, ของหวาน
  3. เนื้อวัว
  4. ปู
  5. เบียร์
  6. ผลไม้
  7. เหล้าโชจู
  8. กาแฟ
  9. แคตตาล็อก
  10. ชา

3. พิธีเก็บเข็มเย็บผ้า

พิธีเก็บเข็มเย็บผ้าคืออะไร? ทำไมต้องเสียบเข็มเย็บผ้าลงในเต้าหู้หรือบุก? วันนี้สำคัญอย่างไร? เราจะมาอธิบายให้เข้าใจกันค่ะ

วันนี้ในภาษาญี่ปุ่นเรียกว่า “ฮาริคุโย (針供養 )” เป็นการนำเข็มที่หัก งอ หรือสนิมขึ้น ไปถวายให้กับศาลเจ้าหรือวัด แล้วจัดพิธีรำลึกเพื่อไว้อาลัยและเป็นการอธิษฐานให้การเย็บปักมีความก้าวหน้ามากยิ่งขึ้น โดยจะนำเข็มที่ไม่สามารถใช้งานได้แล้วเหล่านั้นไปปักลงในเต้าหู้หรือบุก เหตุผลที่ให้เสียบเข็มลงในเต้าหู้หรือบุกนั้นก็เพราะว่า เข็มแต่ละเล่มได้ผ่านพื้นผิวที่แข็งในการเย็บมาแล้วนับครั้งไม่ถ้วน ครั้งสุดท้ายนี้จึงอยากให้เข็มเหล่านั้นได้พักอยู่บนพื้นที่ที่อ่อนนุ่มนั่นเองค่ะ

พิธีจะจัดขึ้นในวันที่ 8 ของเดือนกุมภาพันธ์และธันวาคม วันที่ 8 กุมภาพันธ์มีความหมายคือ การเตรียมการเพื่อกลับไปใช้ชีวิตตามปกติหลังจากหมดวันปีใหม่แล้ว ซึ่งคือการเริ่มทำงานเกษตรกรรม โดยมีกำหนดเสร็จงานในวันที่ 8 ธันวาคม ส่วนวันที่ 8 ธันวาคมมีความหมายถึงการเปิดรับสิ่งใหม่ๆ ที่จะเข้ามาในปีใหม่ที่จะถึงค่ะ

4. วันรำลึกวันตรัสรู้พระพุทธเจ้า

วันรำลึกวันตรัสรู้พระพุทธเจ้า หรือ โจโดเอะ (成道会) หรือเรียกอีกอย่างว่า “วันตรัสรู้” ตรงกับวันที่ 8 ธันวาคม ซึ่งตามประเพณีของญี่ปุ่นนั้น วันที่พระพุทธเจ้าประสูติ, ตรัสรู้ และปรินิพพานตรงกับวันที่ 8 ตามปฏิทินจันทรคติ ซึ่งตรงกับเดือนธันวาคม ในวันนี้เป็นวันแสดงความรำลึกว่ากว่าพระพุทธเจ้าจะตรัสรู้ได้นั้น ต้องบำเพ็ญเพียรและทรมานร่างกายหลายวิธีเป็นเวลานับหลายปี

อาหารสำหรับวันรำลึกวันตรัสรู้นี้ได้แก่ “โจ๊กนม” ที่พระพุทธเจ้าได้รับถวายมาฉันก่อนที่จะตรัสรู้ ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นต้นกำเนิดของอาหารอินเดียในปัจจุบันด้วย ปัจจุบันมีวัดบางแห่งที่จะมีธรรมเนียมทาน “โจ๊กนม” ในวันนี้ด้วยล่ะค่ะ

5. วันโชกัตสึโคโตฮาจิเมะ (正月仕事始)

วันต่อมาของเรานั้นตรงกับวันที่ 13 ธันวาคม เป็นวันที่มีการเริ่มจัดเตรียมการสำหรับวันปีใหม่ ซึ่งเป็นธรรมเนียมของทางวัดหรือศาลเจ้าในการ “ทำความสะอาด” ตอนปลายปีเพื่อต้อนรับปีใหม่ และปัจจุบันได้ปรับเปลี่ยนกลายเป็นธรรมเนียมการ “ทำความสะอาดครั้งใหญ่” ตามครัวเรือนไปแล้วด้วย

ในสมัยเอโดะ วันที่ 13 ธันวาคมของทุกปีจะเป็นวันคิชูคุบิ (鬼宿日) หรือวันปลดปล่อยยักษ์ ในวันนี้จึงมีธรรมเนียมในการทำความสะอาดและเตรียมการต่างๆ เพื่อต้อนรับเทพโทชิกามิ ซึ่งเป็นเทพที่จะนำพาความสุขและผลผลิตมาสู่แต่ละบ้านในช่วงปีใหม่ค่ะ จากนั้นจึงกลายมาเป็นวันโชกัตสึโคโตฮาจิเมะอย่างทุกวันนี้

6. วันทำความสะอาดครั้งใหญ่

วันทำความสะอาดครั้งใหญ่หรือ โอโซจิ (大掃除) เป็นธรรมเนียมที่ทุกบ้านจะทำกันอย่างแข็งขัน มีความหมายเหมือนกับการเตรียมการเพื่อต้อนรับสิ่งดีๆ ที่จะมาในปีหน้า โดนส่วนใหญ่แล้วเป็นธรรมเนียมที่นิยมทำกันช่วงกลางเดือนถึงปลายเดือนธันวาคม จะได้แบ่งเวลาจัดสรรในการทยอยทำความสะอาดให้เสร็จทันก่อนปีใหม่ได้ด้วยค่ะ

7. เทศกาลตรุษจีน

ที่ญี่ปุ่นก็มีวันเทศกาลตรุษจีนเหมือนบ้านเราเลยค่ะ แต่จะจัดในช่วงปลายเดือนธันวาคม ช่วงนี้ทั่วประเทศจะครึกครื้นเป็นพิเศษ เนื่องจากผู้คนมากมายจะออกมาจับจ่ายใช้สอยสิ่งของต่างๆ ที่จำเป็นสำหรับการเตรียมงานปีใหม่ที่จะถึงนั่นเอง ตามร้านค้าต่างๆ จะมีการประดับตกแต่งและวางจำหน่ายสินค้าเบ็ดเตล็ดสำหรับช่วงปีใหม่กันอย่างมากมาย สถานที่ที่มีชื่อเสียงมากสำหรับการจัดเทศกาลตรุษจีนในโตเกียวคือวัดอาซากุสะ ถ้าอยากลองไปชมบรรยากาศแต่ไม่ซื้อของก็สามารถแวะเวียนไปเดินเล่นเพลิดเพลินได้ค่ะ

นอกจากนี้ยังมีของนำโชคที่เชื่อว่าหากซื้อมาประดับบ้านแล้วจะนำความสุขและความโชคดีมาให้คนในบ้านได้อีกด้วย ซึ่งของนำโชคเหล่านี้จะมีให้เลือกซื้อกันมากมายหลายแบบ นอกจากการนำโชคด้านความสุขแล้วยังมีที่ช่วยนำโชคด้านการเงินเข้ามาได้อีกด้วยล่ะค่ะ

เดือนสุดท้ายของปีก็มักจะเป็นช่วงเวลาสำคัญที่มีเรื่องราวหรือสิ่งต่างๆ รวมถึงธรรมเนียมที่ต้องปฏิบัติกันมากมาย วันสำคัญต่างๆ ของคนญี่ปุ่นในเดือนธันวาคมยังไม่หมดเพียงเท่านี้ รอติดตามในบทความหน้านะคะว่าจะมีอะไรมาแนะนำให้กันอีกบ้าง

สรุปเนื้อหาจาก : jpnculturejapanpostgiftmall