เด็กมัธยมญี่ปุ่นเรียนอะไรกัน? “เก็นจิโมโนกาตาริ” นิยายรักเรื่องยาวที่เก่าแก่ที่สุดของญี่ปุ่น

จูนิฮิโตะเอะ เสื้อผ้าของผู้หญิงในสมัยเฮอันซึ่งมี 12 ชั้น
จูนิฮิโตะเอะ เสื้อผ้าของผู้หญิงในสมัยเฮอันซึ่งมี 12 ชั้น

วรรณกรรมเรื่องหนึ่งที่แทบทุกโรงเรียนมัธยมต้องหยิบยกมาให้นักเรียนเรียนกันในคาบวิชาภาษาญี่ปุ่นดั้งเดิม หรือ โคะบุน (古文) คือเรื่อง “เก็นจิโมโนกาตาริ” ซึ่งเป็นนิยายรักเรื่องยาวที่เก่าแก่ที่สุดของญี่ปุ่น แต่งขึ้นในสมัยเฮอัน (ค.ศ. 794 – 1185) โดยนักเขียนและกวีชื่อ มุราซากิ ชิกิบุ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับ ฮิคารุ เก็นจิ ตัวเอกของเรื่อง ตั้งแต่เกิด เติบใหญ่และมีความรักกับหญิงมากมาย แก่ตัวลง และเรื่องราวหลังเขาจากโลกนี้ไปแล้ว รวมทั้งหมดกว่า 70 ปีเลยทีเดียว อีกทั้งตัวละครที่ออกมาก็มีมากกว่า 500 ตัว เราไปดูกันดีกว่าว่ามหากาพย์ความรักของฮิคารุ เก็นจิคนนี้เป็นอย่างไรบ้าง

เรื่องราวโดยย่อ

รูปปั้นเก็นจิโมโนกาตาริ ในศาลเจ้าอุจิ จังหวัดเกียวโต
รูปปั้นเก็นจิโมโนกาตาริ ในศาลเจ้าอุจิ จังหวัดเกียวโต

เรื่องเก็นจิโมโนกาตารินี้แบ่งเป็น 3 บทใหญ่ ๆ ด้วยกัน โดยบทที่หนึ่งเล่าถึงตอนที่ฮิคารุ เก็นจิ เกิดมาและมีความรักกับหญิงมากมาย บทที่สองเล่าเรื่องราวความทุกข์ระทมของฮิคารุ เก็นจิในช่วงที่ภรรยาที่รักที่สุดป่วยไข้และเสียไป จนเขาออกบวช บทสุดท้ายเล่าถึงความรักและความทุกข์ของเหล่าลูกหลานฮิคารุ เก็นจิ หลังจากที่เขาตายไปแล้ว

บทที่หนึ่ง ฮิคารุ เก็นจิ (光源氏) เป็นลูกชายที่เกิดจากจักรพรรดิ คิริสึโบะเท (桐壺帝) และนางสนม คิริสึโบะโนะโคอิ (桐壺更衣) ซึ่งเป็นนางสนมที่คอยรับใช้ในห้องเปลี่ยนเสื้อผ้าและมีศักดิ์ไม่สูงมากนัก ทำให้มักถูกรังแกอยู่เป็นประจำ ฮิคารุ เก็นจิ เกิดมาเป็นเด็กชายหน้าตาหล่อเหลาและชาญฉลาดจนใคร ๆ ก็ออกปากชม แต่เมื่ออายุได้ 3 ปี กลับต้องเสียแม่ไปเนื่องจากโรคภัยไข้เจ็บ ส่งผลให้เขามักเลือกผู้หญิงที่มีหน้าตาท่าทางคล้ายแม่มาเป็นคนรักในอนาคต คนรักคนแรกของฮิคารุ เก็นจิคือฟุจิสึโบะโนะชูกู (藤壺中宮) ซึ่งเป็นสนมอีกคนของพ่อตัวเอง จากนั้นก็แต่งงานกับอาโอยโนะอุเอะ (葵の上) ซึ่งถือเป็นภรรยาที่ยกออกหน้าออกตาคนแรก แต่ชีวิตแต่งงานของทั้งคู่นั้นเป็นไปไม่ค่อยดีนัก นอกจากนี้ เขายังมีคนรักอีกหลายคน เช่น อุสึเซมิ (空蟬) หญิงสาวธรรมดาที่เจอตอนสิบกว่าขวบและไม่สามารถลืมได้ ยูกาโอะ (夕顔) หญิงสาวที่ฮิคารุ เก็นจิเจอตอนอายุสิบเจ็ด และคบหาโดยปิดบังยศศักดิ์ของตนไว้ และโรคุโจโนะมิยาซุโดโคโระ (六条御息所) ผู้หญิงที่มีความอิจฉาริษยาจนถอดวิญญาณไปฆ่าอาโอยโนะอุเอะ

บทที่สอง ฮิคารุ เก็นจิต้องทุกข์ระทมจากการที่มุราซากิโนะอุเอะ (紫の上) หญิงสาวที่เพรียบพร้อมไปด้วยหน้าตา นิสัย และความรู้ ภรรยาที่ฮิคารุ เก็นจิรักที่สุดต้องมาป่วยและตายจากไป นอกจากนี้ ยังมีเรื่องผู้ที่เปรียบเสมือนหลานของเขา ไปตกหลุมรักกับผู้สูงศักดิ์หนุ่ม จนมีลูกด้วยกัน ทำให้เขาเริ่มคิดถึงความผิดพลาดในเรื่องความรักของตัวเองเมื่อยังสมัยหนุ่ม ๆ จนสุดท้ายเขาเลือกที่จะออกบวช

บทที่สาม หลังจากที่ฮิคารุ เก็นจิจากโลกนี้ไปแล้ว เหล่าลูกหลานของเขาต้องเจอกับความทุกข์เกี่ยวกับความรัก และเติบโตต่อไป

ผู้แต่ง มุราซากิ ชิกิบุ

รูปปั้นมุราซากิ ชิกิบุ ณ ริมแม่น้ำอุจิ จังหวัดเกียวโต
รูปปั้นมุราซากิ ชิกิบุ ณ ริมแม่น้ำอุจิ จังหวัดเกียวโต

ผู้แต่งมหากาพย์เรื่องราวความรักนี้คือ มุราซากิ ชิกิบุ (紫式部) นักเขียนและนักกวีในสมัยเฮอัน เธอเป็นลูกสาวของฟูจิวาระโนะทาเมะโทกิ (藤原為時) ผู้ที่ไม่ได้มียศศักดิ์สูงส่งอะไร แต่เต็มเปี่ยมไปด้วยความรู้ จนกลายเป็นผู้สอนภาษาและปรัชญาจีนให้แก่จักรพรรดิ ตัวมุราซากิ ชิกิบุเองเป็นลูกสาวที่ได้ความรู้จากพ่อมาเต็ม ๆ หลังจากแต่งงาน มีลูก และหย่าร้างกับสามี เธอได้รับเชิญให้ไปเป็นคนรับใช้และอาจารย์ของชูงูโนะโชชิ (中宮彰子) ผู้ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นมเหสีของจักรพรรดิ ว่ากันว่ามุราซากิ ชิกิบุเป็นคนโปรดของชูงูโนะโชชิ และชื่อ มุราซากิ ชิกิบุ นี้ ชูงูโนะโชชิเป็นคนตั้งให้

เก็นจิ โมโนกาตาริในห้องเรียน

จูนิฮิโตะเอะ เสื้อผ้าของผู้หญิงในสมัยเฮอันซึ่งมี 12 ชั้น
จูนิฮิโตะเอะ เสื้อผ้าของผู้หญิงในสมัยเฮอันซึ่งมี 12 ชั้น

ในห้องเรียนญี่ปุ่นจริง ๆ เขาไม่ได้ให้นักเรียนนักอ่านทั้งหมดตั้งแต่บทแรกจนบทสุดท้ายหรอกนะคะ ไม่งั้นเรียนทั้งปีคงไม่จบ อาจารย์จะเลือกเฉพาะส่วนที่คิดว่าน่าสนใจ หรือส่วนที่ออกสอบเข้ามหาวิทยาลัยบ่อย ๆ มาให้อ่านและแปลกัน ซึ่งส่วนมากจะเป็นบทกลอนเล่าเรื่องราวความรักของฮิคารุ เก็นจิตอนยังหนุ่ม ๆ มีทั้งตอนที่อธิบายถึงหน้าตาท่าทางของคนรัก ตอนแอบมองหญิงสาวจากพุ่มไม้ และตอนพรรณนาถึงความรักที่มีต่อคนรัก สิ่งที่นักเรียนได้ นอกจากจะเป็นการแปลและวิเคราะห์เนื้อหาแล้ว ยังได้รู้จักสภาพแวดล้อมและสังคม รวมถึงทัศนคติของผู้คนในสมัยเฮอันอีกด้วยค่ะ

สรุปเนื้อหาจาก : watsunagi