หน้ากากตัวตลกญี่ปุ่น “Hyottoko” คืออะไร? ทำไมถึงแสดงสีหน้าประหลาด?

Hyottoko (ひょっとこ) อ่านว่า ฮตโตะโกะ คือหน้ากากตัวตลกของญี่ปุ่น แสดงสีหน้าชวนขัน มีดวงตากลมโต ทำปากจู๋ โพกศีรษะด้วยผ้าสีสันสดใส หลายคนน่าจะเคยเห็นหน้ากากฮตโตะโกะ มาแล้วจากภาพยนตร์เรื่อง Death Note 2: The Last Name ในฉากที่แอลได้พบกับมิสะเป็นครั้งแรก นั่นอาจเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ทุกคนรู้จักและสนใจเจ้าหน้ากาก ฮตโตะโกะขึ้นมา ครั้งนี้เราจะพาเพื่อน ๆ ไปทำความรู้จักกับหน้ากากตัวตลกนี้ให้มากยิ่งขึ้นถึงความหมายและที่มาของชื่อ รวมทั้งเหตุผลว่า ทำไม? หน้ากากฮตโตะโกะถึงต้องทำปากจู๋ด้วย!

ที่มาของหน้ากาก Hyottoko

ฮตโตะโกะ เป็นหน้ากากตัวตลกที่ปรากฎครั้งแรกในการแสดงร่ายรำประกอบจังหวะของญี่ปุ่น ที่เรียกว่า “นิโนะไม” (二の舞) แน่นอนว่าผู้ที่สวมหน้ากากฮตโตะโกะจะต้องรับบทเป็นตัวตลกเพื่อสร้างเสียงหัวเราะให้กับผู้ชม ซึ่งนอกจากร่ายรำประกอบจังหวะเพื่อความบันเทิงแล้ว หน้ากากฮตโตะโกะยังถูกนำมาใช้ในการร่ายรำเพื่อบวงสรวงเทพเจ้าอีกด้วย

มีหลายทฤษฎีที่อธิบายเกี่ยวกับที่มาของชื่อ “ฮตโตะโกะ” บ้างก็บอกว่า ต้นแบบของฮตโตะโกะคือ “ฮิโอะโตะโกะ” (火男) ชายผู้ทำหน้าที่ดูแลและเป่าไฟหน้าเตาถ่าน มีอุปกรณ์สำคัญคือกระบอกไม้ไผ่สำหรับการเป่าไฟซึ่งต้องทำปากจู๋ขณะเป่า สาเหตุที่สีหน้าของพวกเขาดูบิดเบี้ยวเป็นเพราะต้องหรี่ตาระหว่างเป่าไฟเพื่อป้องกันไม่ให้เถ้าถ่านกระเด็นเข้าตา ต้องโพกศีรษะด้วยผ้าเช็ดมือเทะนุกุย (手ぬぐい) เพื่อป้องกันไม่ให้สะเก็ดไฟกระเด็นโดนเส้นผม

อีกหนึ่งทฤษฎีก็ได้อธิบายไว้ว่า ฮตโตะโกะมีที่มาจากคำว่า “ฮิโทคคุริ” (非徳利) ซึ่งหมายถึงคนที่มีลักษณะปากจู๋คล้ายปากขวดเหล้าสาเก นอกจากนี้ ยังมีอีกหนึ่งทฤษฎีอธิบายว่า ชื่อของหน้ากากฮตโตะโกะเพี้ยนมาจากชื่อของชายผู้เป็นต้นแบบหน้ากาก มีนามว่า “ฮิโยโทคุ” ฯลฯ

อย่างไรก็ตาม นอกจากการสวมใส่หน้ากากฮตโตะโกะในงานร่ายรำรื่นเริงต่าง ๆ แล้ว ชาวญี่ปุ่นยังจัดงานเทศกาลหน้ากากฮตโตะโกะที่มีชื่อว่า “ฮิวงะ ฮตโตะโกะ นัตสึ มัตสึริ” (日向ひょっ夏祭り) เทศกาลฤดูร้อนประจำปีในเดือนสิงหาคม ที่เมืองฮิวงะ จังหวัดมิยาซากิ โดยจะมีขบวนพาเหรดร้องรำทำเพลงแห่ไปทั่วตัวเมือง มีการแสดงบนเวที รวมทั้งการประกวดเต้นรำโดยสวมหน้ากาก 3 ประเภท ได้แก่ หน้ากากฮตโตะโกะ, หน้ากากจิ้งจอกคิสึเนะ และหน้ากากโอคาเมะอีกด้วย สำหรับใครที่ชื่นชอบบรรยากาศเทศกาลรื่นเริงแบบญี่ปุ่น ไม่ควรพลาดเทศกาลหน้ากากฮตโตะโกะนี้เด็ดขาด!

สรุปเนื้อหาจาก: news.1242