อิคคิวซังกับการจับเสือด้วยปัญญา

“อิคคิวซัง” คงจะเป็นชื่อการ์ตูนญี่ปุ่นที่ไม่มีใครไม่รู้จัก ด้วยภาพของเณรน้อยเจ้าปัญญาติดตาในวัยเด็กของใครหลาย ๆ คน และประโยคคำพูดที่คุ้นหูอย่าง “คร๊าบผม~ จะรีบไปไหน ๆ พักเดี๋ยวนึงนะครับ!!” หรือการ “ใช้’หมอง นั่ง’มาธิ” ก็คงจะเป็นความทรงจำในวัยเด็กที่ยากจะลืมเลือน

“อิคคิว” : 一休 แปลว่าอะไร??

อิคคิวซัง ด้วยวัยเพียง 23 ปี ได้รับชื่อนี้จากความสามารถในการไขปริศนาธรรมของหลวงพ่อคะโซ โซดน แห่งวัดไดโทะคุ เมืองเกียวโต เขาตอบปริศนาธรรมนั้นด้วยกลอนอย่างไพเราะ เป็นที่ถูกอกถูกใจหลวงพ่อยิ่งนัก…

“เจ้ารู้หรือไม่ ว่าคำว่า「อิคคิว」มีความหมายว่าอย่างไร?”
หลวงพ่อถาม
อิคคิวตอบ…
“ขอพักสักครู่หนึ่ง ระหว่างทางจากโลกียะ ถึงโลกุตตระ หากฝนจะตก จงตกเถิด หากลมจะพัด จงพัดเถิด”

ด้วยกลอนนี้ เณรน้อยได้ตอบความหมายของ “อิคคิว” ว่า หยุดพักสักครู่…เป็นที่มาของประโยคคุ้นหูข้างต้น และเป็นเหตุให้เขาได้รับชื่อนี้ติดตัวไปจนวาระสุดท้ายนั่นเองครับ

เรื่องราวของอิคคิวซังนั้นมีแต่ความน่าสนใจ ด้วยความชาญฉลาดของพระนิกายเซนผู้นี้ เป็นที่รับรู้โดยทั่วกันในสมัยมุโระมะจิ (ตรงกับสมัยอยุธยาตอนต้น) และตัวเขาเองก็มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับโชกุนผู้ยิ่งใหญ่ในสมัยนั้น ผู้มีนามว่า “อะชิคะงะ โยชิมิสึ” ผู้สิ้นสุดการแบ่งแยกอำนาจของราชวงศ์เหนือและใต้ รวมถึงเป็นผู้สร้างวัดคินคะคุจิ หรือ วัดทอง แห่งเมืองเกียวโตที่พวกเรารู้จักกันดี อันเป็นฉากประลองปัญญาระหว่างโชกุนและอิคคิวซังในการ์ตูนอีกด้วย

ท่านโชกุน และ วัดคินคะคุจิ หรือ วัดทอง ในการ์ตูนเณรน้อยเจ้าปัญญา

เณรน้อย…จะจับเสือด้วยปัญญา

หนึ่งในปริศนาที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุด คือการท้าทายของโชกุนผู้ยิ่งใหญ่ที่มีต่อเณรน้อย โชกุนผายมือชี้นำไปให้เห็นภาพวาดเสือป่าบนฉากกั้นแบบญี่ปุ่นโบราณ พลันสร้างเรื่องโกหกถึงความดุร้ายของมันในยามค่ำคืน ด้วยว่าคิดพิเรนทร์สนุกปาก จึงท้าทายเณรน้อย…

“ถ้าเจ้าแน่จริงนัก ก็จงเอาเชือกมาล่ามเสือตัวนั้น ให้ข้าชมเป็นบุญตาหน่อยเถิดหนา!!”
โชกุนกล่าว…

เณรน้อยจึงใช้’หมอง นั่ง’มาธิ พลันแสยะยิ้มแล้วตอบว่า…
“ข้าสามารถล่ามเสือตัวนั้นด้วยเชือกเพียงแค่อึดใจนึก ในชั่วเสี้ยววินาทีที่ท่านขี่มันออกมาจากภาพนั้นหนา…
โย๊ชชิ!! ข้าพร้อมแล้ว ท่านจงอย่ารอช้า!!

ด้วยการนี้โชกุนจึงพอใจยิ่งนัก และด้วยการประลองเชาว์ปัญญาอีกนับครั้งไม่ถ้วนระหว่างทั้งสอง ได้แสดงให้เห็นว่าเขาเป็นผู้มีความเฉลียวฉลาด และความว่องไวในสติปัญญา สามารถแก้สถานการณ์ไปได้ทุกครั้ง เป็นที่โปรดปรานของโชกุน และแม้เวลาจะผ่านมากว่าหกร้อยปี เขาก็ยังเป็นบุคคลที่ถูกกล่าวถึงอยู่เสมอนั่นเองครับ

อ้างอิงเนื้อหาจาก 日本絵とき事典(9)、一休