ทำไมคนญี่ปุ่นพูดภาษาจีนไม่ได้ ทั้งที่ใช้ตัวอักษรจีนเป็นคันจิ ?

คนที่เรียนภาษาญี่ปุ่นหลายคนคงจะคิดว่าการเรียนคันจิเป็นเรื่องที่ยากมาก แต่ตัวคันจินั้นสำคัญมากกว่าที่คิด เพราะหากลองอ่านภาษาญี่ปุ่นที่ใช้แค่ตัวฮิรางานะกับตัวคาตากานะโดยไม่มีตัวคันจิเลยก็จะยิ่งเข้าใจยากขึ้นไปอีก คันจิจึงเป็นตัวช่วยสำคัญในการสื่อสารที่คนญี่ปุ่นจะต้องเรียนตั้งแต่เด็ก

ชาวจีนหลายคนดูเหมือนจะถูกอกถูกใจในการที่ญี่ปุ่นนำตัวอักษรจีนมาใช้ หรือที่เรียกว่าคันจิ แต่เว็บไซต์จีนได้เขียนบทความด้วยคำถามที่น่าสนใจว่า “ทำไมคนญี่ปุ่นถึงใช้ตัวอักษรจีนได้ แต่พูดภาษาจีนไม่ได้ ?” เราลองไปวิเคราะห์กันค่ะว่าเขามีคำตอบให้เรื่องนี้อย่างไรบ้าง

ช่วงเวลาที่ญี่ปุ่นนำตัวอักษรจีนจากจีนโบราณมาใช้นั้นไม่ชัดเจนว่าเป็นช่วงเวลาใด แต่เชื่อกันว่ามีการใช้ตัวอักษรจีนในญี่ปุ่นแล้วในศตวรรษที่ 5 ทั้งนี้ ทางผู้เขียนบทความชาวจีนดูเหมือนจะคิดว่าถ้าญี่ปุ่นนำตัวอักษรจีนมาใช้ ก็น่าจะนำภาษาพูดมาใช้ได้ด้วย

บทความในช่วงแรกเล่าว่า ถึงแม้ตัวอักษรจีนตัวเดียวกันจะมีความหมายคล้ายกันมากทั้งในญี่ปุ่นและจีน แต่การออกเสียงระหว่างภาษาญี่ปุ่นและภาษาจีนถือว่าต่างกัน และเมื่อการออกเสียงต่างกัน ก็ไม่สามารถพูดภาษาจีนได้ อีกทั้งยังเสนอมุมมองเกี่ยวกับเหตุผลที่การออกเสียงแตกต่างกันว่าขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่ตัวอักษรจีนถูกนำมาใช้ในญี่ปุ่น ด้วยเหตุนี้ การอ่านตัวคันจิแบบอนโยมิ (การอ่านแบบจีน) จึงแบ่งย่อยได้เป็น 4 กลุ่ม คือ

  • 呉音 โกะ-อน เป็นการออกเสียงที่รับเข้ามาในสมัยราชวงศ์เหนือใต้ของจีน
  • 漢音 คัง-อน เป็นการออกเสียงที่รับเข้ามาในสมัยราชวงศ์ถัง
  • 唐音 โท-อน เป็นการออกเสียงที่รับเข้ามาในช่วงราชวงศ์หลัง ๆ ของจีนอย่างราชวงศ์ซ่งและราชวงศ์หมิง
  • 慣用音 คังโย-อน เป็นการอ่านที่ออกเสียงผิดมาตั้งแต่แรก แต่ก็ใช้กันต่อมาจนเป็นที่ยอมรับ

ในบทความได้ให้เหตุผลหนึ่งที่คนญี่ปุ่นไม่สามารถพูดภาษาจีนได้แม้ว่าจะใช้ตัวอักษรจีนก็คือ

“ญี่ปุ่นสมัยโบราณรับเข้ามาเฉพาะวรรณคดีจากประเทศจีน”

แล้วมันหมายความว่าอย่างไร ? ต้องอธิบายก่อนว่า จีนในสมัยโบราณ ภาษาพูดจะแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละภูมิภาค แถมภาษาเขียนก็แตกต่างจากภาษาพูดอีกด้วย แต่ถ้าดูแค่ในส่วนของภาษาเขียนอย่างเดียวจะแทบไม่มีความแตกต่างกันเลยในแต่ละภูมิภาค และนั่นก็ส่งผลกระทบต่อมาถึงญี่ปุ่นด้วย กล่าวคือ ญี่ปุ่นนำแค่ตัวอักษรในภาษาเขียนมาใช้ แต่ไม่ได้นำภาษาพูดมาใช้ด้วย เนื่องจากจีนในสมัยโบราณใช้ภาษาพูดและภาษาเขียนที่ต่างกันนั่นเอง ดังนั้นถึงแม้ญี่ปุ่นจะนำตัวอักษรจีนมาใช้ แต่ก็ไม่ได้แปลว่าจะสามารถพูดได้

นอกจากนี้ เวลาที่ต้องการอ่านวรรณคดีจีน ก็สามารถอ่านได้ด้วยการอ่านแบบญี่ปุ่นหรือใช้เครื่องหมายกำกับการออกเสียง นี่จึงอาจจะเป็นอีกเหตุผลใหญ่ที่ญี่ปุ่นไม่จำเป็นต้องรับเอาภาษาพูดจากจีนเลยก็เป็นได้

สรุปเนื้อหาจาก gunosy