มารู้จักกับ “คิวโด” วิถีแห่งธนูที่คาโงเมะจากเรื่อง INUYASHA ใช้ปราบอสูร

ฮิงุราชิ คาโงเมะ จากเรื่อง Inuyasha

การ์ตูนเรื่อง Inuyasha เป็นเรื่องราวการผจญภัยของอินุยาฉะ ลูกครึ่งอสูรในยุคเซ็นโงคุ (ราว ค.ศ. 1476 – 1568) และคาโงเมะ เด็กสาวจากยุคปัจจุบันที่ข้ามเวลาไปในยุคเซ็นโงคุ เพื่อตามหาชิ้นส่วนของลูกแก้วสี่วิญญาณที่สามารถเพิ่มพลังและทำให้คำขอของผู้ครอบครองเป็นจริงได้ การ์ตูนเรื่องนี้มีทั้งรูปแบบมังงะและอนิเมะ อีกทั้งยังมีภาพยนตร์ออกมาหลายภาค เป็นการ์ตูนในดวงใจของใครหลาย ๆ คน รวมทั้งผู้เขียนด้วย

สำหรับคาโงเมะ นางเอกของเรื่อง พอข้ามเวลาไปยุคเซ็นโงคุที่เต็มไปด้วยเหล่าอสูรและอันตรายมากมายแล้ว จะไม่ให้มีอะไรป้องกันตัวก็คงไม่ได้ อาวุธที่เธอใช้ในเรื่องก็คือธนูนั่นเอง ในวันนี้เราจะพามารู้จักกับ “คิวโด” (弓道) ศิลปะการยิงธนูของญี่ปุ่น ที่คาโงเมะใช้ปราบอสูรกันค่ะ

ประวัติศาสตร์ของคิวโด

ชุดคิวโดและธนู
ชุดคิวโดและธนู

การใช้ธนูในประเทศญี่ปุ่นมีมาตั้งแต่ตอนปลายของยุคหิน ซึ่งเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์ โดยบันทึกที่เก่าแก่ที่สุดของญี่ปุ่นระบุไว้ว่าธนูถือเป็นสิ่งที่แสดงถึงความน่าเกรงขามและหนักแน่น ทำให้ในเวลาต่อมา ธนูกลายเป็นสิ่งที่ผู้คนให้ความสำคัญในงานพิธีต่าง ๆ ในพระราชวังและตระกูลนักรบ ต่อมาในช่วงศตวรรษที่ 4-5 ญี่ปุ่นมีการติดต่อค้าขายกับจีน และได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมมามากมาย รวมถึงตำราการยิงธนู และทักษะการทำธนูด้วยวัสดุหลายประเภทอย่างไม้ไผ่และไม้มาผสานกันด้วย ในศตวรรษที่ 12 การยิงธนูบนหลังม้าเพื่อฝึกจิตใจให้แกร่งกล้ามากขึ้นกลายเป็นวิถีการฝึกในหมู่นักรบ ในช่วงนี้เอง ที่การยิงธนูถูกปรับเปลี่ยนไปจากการยิงในพิธีสำคัญต่าง ๆ เป็นการยิงเพื่อสู้รบ ต่อมา วิถีการยิงธนูได้พัฒนาและแตกแยกออกไปหลายแขนง จนเมื่อศตวรรษที่ 16 ปืนไฟได้เข้ามาในญี่ปุ่น ทำให้บทบาทของธนูในฐานะอาวุธในการสู้รบจบลง กลายมาเป็นศิลปะการยิงเพื่อฝึกฝนร่างกายและจิตใจเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

หัวใจของคิวโด

ธนูที่ถูกต้องจะเข้าเป้าเสมอ
ธนูที่ถูกต้องจะเข้าเป้าเสมอ

การฝึกฝนคิวโดเหมือนกับศิลปะการต่อสู้แบบอื่น ๆ ของญี่ปุ่นตรงที่เป็นการฝึกฝนทั้งร่างกายและจิตใจ ขัดเกลาทักษะการยิงและทักษะการใช้ชีวิตในฐานะมนุษย์คนหนึ่งไปพร้อม ๆ กัน โดยหัวใจของคิวโดมีทั้งหมด 3 อย่างด้วยกัน ได้แก่ ความแท้จริง (真) ความดี (善) และความสวยงาม (美)

ธนูที่แท้จริงไม่โกหก มีความหมายว่าลูกธนูที่ยิงด้วยวิธีที่ถูกต้องจะเข้าเป้าเสมอ เพราะฉะนั้นผู้ฝึกควรมุ่งฝึกวิธีการยิงธนูที่ถูกต้อง เพื่อไขว่คว้าธนูที่แท้จริง

ความดีอยู่ในหัวใจที่เงียบสงบ หลักการคิดของคิวโดนั้น ไม่ใช่การต่อสู้หรือความเคียดแค้นคู่ต่อสู้แต่อย่างใด แต่เป็นโลกที่ไม่มีคู่ต่อสู้ต่างหาก จะมีก็แต่จิตใจที่ไม่เป็นสุขของเราเท่านั้นที่เป็นศัตรูต่อการฝึก วัตถุประสงค์ที่แท้จริงของการฝึกคิวโดคือการหันมองดูตัวเอง และฝึกจิตใจอยู่ในสภาวะเงียบสงบตลอดเวลา นอกจากนี้ ยังควรให้ความสำคัญและเคารพผู้อื่นอีกด้วย

ความสวยงามเกิดจากการผสานความแท้จริงและความดี ในโลกของคิวโดนั้น ความสวยงามเกิดจากธนูที่แท้จริงและหัวใจแห่งความดี หากผู้ฝึกตั้งท่าทางที่ถูกต้อง เคลื่อนไหวตามแบบที่ควร และฝึกฝนจิตใจให้เงียบสงบ ทั้งหมดก็จะรวมกันเป็นธนูที่สวยงามในอุดมคติ

สัมผัสวัฒนธรรมญี่ปุ่นผ่านคิวโด

โมโรฮะ ลูกเสี้ยวอสูรระหว่างอินุยาฉะและคาโงเมะ
โมโรฮะ ลูกเสี้ยวอสูรระหว่างอินุยาฉะและคาโงเมะ

เพื่อน ๆ คงจะเห็นแล้วว่าการยิงธนูของญี่ปุ่นมีความลึกซึ้งมากกว่าที่เราคิด แอบแถมให้อีกนิดว่าตอนฝึกคิวโดจริง ๆ เนี่ย ไม่ใช่ว่าเราจะสามารถยิงได้อย่างรวดเร็วฉับไว วิ่งไปยิงไปได้เหมือนอย่างคาโงเมะในเรื่อง Inuyasha นะคะ การจะยิงธนู 1 ดอก เราต้องค่อย ๆ เคลื่อนไหวตามท่าทางที่กำหนดไว้ 8 ท่าอย่างปราณีตและถูกต้อง ด้วยหัวใจอันสงบ หากใครอยากจะลองสัมผัสกับวัฒนธรรมญี่ปุ่นผ่านคิวโดก็สามารถไปลองฝึกที่ชมรมยิงธนูญี่ปุ่นในประเทศไทย อย่างเช่น Siam Kyudo Kai กันได้ หรือถ้าใครเป็นสายอนิเมะ อยากจะซึมซับคิวโดผ่านหน้าจอ ก็มีอนิเมะเรื่อง Hanyou no Yasha Hime ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับลูก ๆ ของอินุยาฉะและพี่ชาย จะบอกว่าลูกเสี้ยวอสูรระหว่างอินุยาฉะและคาโงเมะ หรือ โมโรฮะ ได้สืบทอดทักษะการยิงธนูของแม่มาเต็ม ๆ เลยล่ะค่ะ แฟน ๆ ของ Inuyasha พลาดเรื่องนี้ไม่ได้เลยนะคะ

สรุปเนื้อหาจาก : kyudo
ผู้เขียน : monaka