ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อ ญี่ปุ่นมีซานตาคลอสมาตั้งแต่สมัยเมจิ!

สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้หากพูดถึงวันคริสต์มาสก็คงจะเป็นคุณลุงซานตาคลอสชุดแดงที่จะมาแจกของขวัญให้เด็ก ๆ แต่รู้ไหมคะ ที่ญี่ปุ่นรู้จักซานตาคลอสกันมาตั้งแต่สมัยเมจิแล้วค่ะ!

ในสมัยเอโดะ รัฐบาลทหารได้ประกาศห้ามนับถือศาสนาคริสต์ การเฉลิมฉลองวันคริสต์มาสจึงถูกยกเลิกไปด้วย แต่เมื่อเข้าสู่สมัยเมจิ รัฐบาลได้ยกเลิกการห้ามนับถือศาสนาคริสต์ ทำให้การเฉลิมฉลองวันคริสต์มาสจึงกลับมาฟื้นตัวและแพร่ขยายมากขึ้น

หนังสือนิยายเรื่อง “Santakuro” ในสมัยเมจิ

เอกสารในญี่ปุ่นที่มีการวาดภาพซานตาคลอสขึ้นมาเป็นชิ้นแรกคือหนังสือนิยายชื่อ “Santakuro” ตีพิมพ์โดย Kyobunkan ในปี 1900 (ปีเมจิที่ 33)

หน้าปกเขียนด้วยตัวฮิรางานะโดยอ่านจากขวาไปซ้ายว่า うろくたんさ (Santakuro) และเนื่องจากผู้คนในสมัยนั้นยังไม่คุ้นเคยกับคำว่าซานตาคลอส ในหนังสือจึงได้เขียนเป็นตัวคันจิว่า 三太九郎 เพื่อให้อ่านออกเสียงได้เหมือนกันกับคำว่า Santakuro

สำหรับรูปลักษณ์ของซานตาคลอสนั้นค่อนข้างแตกต่างจากอิมเมจในปัจจุบันมาก จากภาพคือจะสวมผ้าคลุมหน้าแทนหมวก สะพายกระเป๋าเหมือนคนส่งของ มือข้างหนึ่งถือไม้เท้า และอีกข้างถือต้นคริสต์มาสขนาดเล็ก ข้าง ๆ มีลาแบกตะกร้าที่เต็มไปด้วยของขวัญสำหรับเด็ก ๆ

นิยายเรื่องนี้เป็นเรื่องราวของครอบครัวหนึ่งที่อาศัยอยู่ในประเทศทางเหนือ ครอบครัวนี้มีความเคร่งในศาสนาคริสต์มาก วันหนึ่งครอบครัวนี้ได้ช่วยเหลือนักเดินทางที่กำลังลำบากจนเขาแข็งแรงขึ้น ต่อมาผู้เป็นพ่อได้เกิดเจ็บป่วย อีกทั้งสถานการณ์ของครอบครัวก็กำลังย่ำแย่ ทำให้พ่อแม่ไม่สามารถซื้อของขวัญวันคริสต์มาสให้ลูกชายได้ แต่แล้วจากการสวดอ้อนวอนต่อพระผู้เป็นเจ้า ปาฏิหาริย์ก็เกิดขึ้น ผู้เป็นพ่อกลับมาแข็งแรงได้ดังเดิม อีกทั้งฝ่ายนักเดินทางผู้นั้นก็รู้สึกซาบซึ้งที่ได้รับความช่วยเหลือ จึงได้กลับมาหาครอบครัวนี้อีกครั้งเพื่ออวยพรและมอบของขวัญวันคริสต์มาส

เดิมทีนิยายเรื่องนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นสื่อการสอนสำหรับกิจกรรมการสอนศาสนาในวันอาทิตย์ เรื่องราวจึงเต็มไปด้วยกลิ่นอายของศีลธรรมและคำสอนในรูปแบบของศาสนาคริสต์

ถึงแม้ว่านิยายเรื่องนี้จะไม่ได้กล่าวถึงความเป็นแฟนตาซีของซานตาคลอส แต่แกนหลักที่เรื่องนี้ต้องการสอนก็คือ “ซานตาคลอส = สิ่งดี ๆ จะมาสู่เด็กดีที่เชื่อฟังพ่อแม่และรักษาคำสอนของพระเจ้า” ถือเป็นการเปรียบเทียบที่นำมาสอดคล้องกับศาสนาคริสต์ที่เห็นภาพได้อย่างชัดเจน

ปัจจุบันนิยายเรื่อง “Santakuro” ได้รับการเผยแพร่แบบออนไลน์โดย National Diet Library สามารถดูเล่มจริงได้ที่นี่ค่ะ santakurou

เทศกาลคริสต์มาสเริ่มได้รับความนิยม

ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน ร้านขายวัตถุดิบอาหารราคาแพงในย่านกินซ่า Meijiya ได้จัดงาน “Christmas Sale” ทำให้เทศกาลคริสต์มาสเริ่มแพร่กระจายอย่างช้า ๆ ในญี่ปุ่น อีกทั้งยังมีการตกแต่งต้นคริสต์มาสและประดับไฟอย่างสวยงามในปี 1904

ในปี 1910 ในตอนปลายของสมัยเมจิ “เค้กคริสต์มาส” ได้วางจำหน่ายเป็นครั้งแรกโดยร้าน Fujiya เทศกาลคริสต์มาสในญี่ปุ่นจึงเริ่มคึกคักและได้รับความสนใจมากขึ้นเรื่อย ๆ

เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนจากสมัยเมจิเป็นสมัยไทโช ซานตาคลอสก็ดูเหมือนจะแทรกซึมอยู่ในหมู่เด็กญี่ปุ่นมากขึ้น เมื่อดูจากนิตยสารสำหรับเด็กฉบับเดือนธันวาคม “Kodomo no Tomo” ในปี 1914 (ปีไทโชที่ 3) จะเห็นว่าซานตาคลอสมีรูปลักษณ์เป็นคุณปู่ไว้เครายาวสีขาว สวมหมวกและเสื้อผ้าสีแดง มีเข็มขัดเส้นหนารอบเอว จัดว่าค่อนข้างเหมือนกับอิมเมจของซานตาคลอสในยุคปัจจุบันเลยนะคะ

เห็นได้ว่าการเฉลิมฉลองเทศกาลคริสต์มาสได้ฝังรากลึกลงในสังคมญี่ปุ่นมาอย่างยาวนานจนได้รับความนิยมไปทั่วประเทศ รวมถึงเรื่องราวของคุณลุงซานตาคลอสก็เป็นที่รู้จักตั้งแต่สมัยเมจิจนกระทั่งถึงปัจจุบัน

สรุปเนื้อหาจาก mag.japaaan