”เทกกะมากิ” ข้าวห่อสาหร่ายไส้ปลาทูน่า เขาว่าชื่อนี้มีที่มาเหมือน “แซนด์วิช” จริงหรือเปล่า!?

ท่านผู้อ่านชอบกินข้าวห่อสาหร่ายไส้ปลาทูน่า (มากุโระ) ดิบ เนื้อแดงๆ กันไหมครับ? ผู้เขียนนานๆ กินทีครับเพราะว่าชอบไส้ทากุอันหรือไม่ก็ปลาซาบะดองมากกว่า แต่วันนี้ที่อยากมาพูดถึงตรงนี้ก็เพราะเรื่องของ “ชื่อ” และ “ที่มาของชื่อมันนี่แหละครับที่มีบางกระแสว่า มันมีที่มาของชื่อเหมือนกับ “แซนด์วิช” เปี๊ยบเลย แต่มันจะเป็นเช่นนั่นจริงหรือเปล่า เราไปดูกันครับ

ข้าวห่อสาหร่ายไส้ปลาทูน่า (มากุโระ) ดิบ เนื้อแดงๆ นั้น เรียกว่า “เทกกะมากิ (鉄火巻)” เป็นซูชิห่อสาหร่ายแบบหนึ่ง ซึ่งโดยหลักเอาเนื้อปลามากุโระดิบใส่วาซาบิขูดเป็นไส้ แต่ว่ากันว่าที่นางาซากินั้นเอาปลาบุริ ปลาคัมปาจิ ปลาฮิรามาสะมาเป็นไส้แทนก็มี

ชื่อ “เทกกะมากิ” มาจากไหน?

ถ้าเราดูคำว่า เทกกะ แล้ว จะแปลตรงตัวได้ว่า ไฟเหล็ก (鉄火) ทำไมชื่อว่าไฟเหล็ก มีคำอธิบายอยู่สองกระแส

กระแสที่หนึ่ง เขาบอกว่ามาจากหน้าตา คือเนื้อแดงปลามากุโระ สีมันแดงๆ คล้ายเหล็กโดนเผาไฟ ซึ่งก็มีการอ้างต่อไปว่า สมัยก่อนอาหารอะไรสีออกแดงๆ เผ็ดๆ ก็เรียก “เทกกะ” หมด เช่น เทกกะมิโสะ (鉄火味噌) เทกกะด้ง (鉄火丼)

กระแสที่สอง เขาบอกว่า เพราะว่าสมัยก่อนเขาเอาซูชิอย่างนี้มานั่งกินที่บ่อนพนัน โดยบอกว่าสมัยก่อนนั้น เขาชอบเรียกบ่อนพนันว่า “เทกกะบะ” (鉄火場) เพราะเปรียบเปรยว่าบ่อนพนันเป็นที่ที่ร้อนแรงมากจนสะเก็ดไฟกระเด็น แล้วก็บอกต่อไปอีกว่าพวกนักพนันนั้นความที่กำลังมันส์กับการจั่ว ก็เลยชอบกินอะไรที่ถือมือเดียวกินได้ ทีแรกก็กินข้าวห่อสาหร่ายไส้น้ำเต้า (คัมเปียว) ไปๆ มาๆ ก็มาชอบกินไส้มากุโระดิบๆ แดงๆ กันมากกว่า

พอฟังแล้วใครๆ ก็คงคิดว่าช่างเหมือนกับ “แซนด์วิช” เลย คือเกิดจากที่ท่านเอิร์ล ออฟ แซนด์วิช รุ่นที่สี่ (จอห์น มองตากู) ท่านชอบจั่วไพ่จนอยากจะหาอะไรที่ “กินด้วยมือข้างเดียวได้” เลยสั่งคนใช้ให้เอาขนมปังมาประกบเนื้อให้กินหน่อย ซึ่งบรรดาขาไพ่โต๊ะเดียวกับท่านเอิร์ลเห็นแล้วก็ว่าดี เลยเอาอย่างท่านเอิร์ลบ้าง ไปๆ มาๆ ชื่อบรรดาศักดิ์ของท่านเลยกลายเป็นชื่ออาหารว่า “แซนด์วิช” ไป

John Montagu, 4th Earl of Sandwich
John Montagu ท่านเอิร์ลแห่งแซนด์วิชรุ่นที่สี่ (4th Earl of Sandwich)

อย่างไรก็ดี ทฤษฎีที่ว่าข้าวห่อสาหร่ายไส้ปลาทูน่า (มากุโระ) ดิบ เนื้อแดงๆ นั้น เรียกว่า “เทกกะมากิ” เพราะกินที่ “เทกกะบะ” นั้น บอกตรงๆ ก็ยังฟังดูเลื่อนลอยเพราะว่าไม่ได้มีรายละเอียดเยอะพอขนาดว่า กินที่บ่อนไหน ย่านไหน ในปี พ.ศ. ไหน หรือว่าใครริเริ่มกินในบ่อนก่อน (ฮา) ซึ่งต่างจากเรื่อง “แซนด์วิช” เพราะอันนั้นชี้ถึงตัวบุคคลที่มีหน้ามีตาที่มีตัวตนจริงๆ ในประวัติศาสตร์

ชื่อจะมาจากไหนก็ช่างมันเถอะครับ ผู้เขียนว่าพรุ่งนี้จะไปร้านอาหารญี่ปุ่น สั่งเทกกะมากิกินสักจานละกัน (ฮา)

ข้อมูลจาก wikipedia และ ddnavi