หรือจริงๆ แล้ว ตุ๊กตาไล่ฝนจะมีที่มาจากปีศาจ !?

ช่วงนี้ประเทศญี่ปุ่นได้เข้าสู่ฤดูฝนแล้ว เด็กๆ ญี่ปุ่นหลายคนคงกำลังขะมักเขม้นกับการทำ “เทรุเทรุ โบซุ” หรือ “ตุ๊กตาไล่ฝน” กันอยู่แน่ๆ ชาวญี่ปุ่นมักนิยมแขวนตุ๊กตาตัวนี้ไว้ตามสถานที่ต่างๆ เพราะเชื่อว่าเป็นเครื่องรางที่จะช่วยทำให้สภาพอากาศแจ่มใส แม้จะมีรูปลักษณ์ภายนอกเป็นแค่ตุ๊กตาหัวล้านธรรมดาๆ แต่ก็ถือว่าเป็นตุ๊กตาที่มีความน่ารักสำหรับคนไทยและคนญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก แต่อย่างไรก็ดี กลับมีชาวญี่ปุ่นบางส่วนที่เชื่อว่าเบื้องหลังความน่ารักเช่นว่านี้อาจมีต้นกำเนิดมาจากปีศาจตามความเชื่อสมัยโบราณของชาวญี่ปุ่นก็ได้

ฮิโยริโบ ปีศาจผู้รักความแจ่มใส

ภาพปีศาจฮิโยริโบที่วาดโดย โทริยามะ เซคิเอน
ภาพปีศาจฮิโยริโบที่วาดโดย โทริยามะ เซคิเอน

ตามหนังสือรวมภาพวาดปีศาจ Konjaku Gazu Zoku Hyakki (今昔画図続百鬼) ของโทริยามะ เซคิเอน หนึ่งในจิตกรที่มีชื่อเสียงโด่งดังในสมัยเอโดะได้บันทึกไว้ว่า ฮิโยริโบเป็นปีศาจที่มีลักษณะหัวล้านคล้ายกับพระสงฆ์ เคยอาศัยอยู่ในป่าลึกของจังหวัดฮิตาจิโนะคุนิ (ปัจจุบันคือส่วนหนึ่งของจังหวัดอิบารากิ) สามารถพบเห็นมันได้ในวันที่สภาพอากาศแจ่มใส แต่หากวันใดที่มีฝนตกลงมา มันจะซ่อนตัวอยู่ในป่าไม่ให้ใครพบเห็น นอกจากนี้เซคิเอนยังได้บันทึกไว้ว่า การทำตุ๊กตาพระสงฆ์ (ตุ๊กตาไล่ฝน) ของพวกผู้หญิงและเด็กๆ นั้น ก็เพื่อเป็นการบูชาดวงวิญญาณของฮิโยริโบนั่นเอง

ในยุคสมัยเอโดะจะมีการสวมชุดกิโมโนที่ทำจากกระดาษให้กับตุ๊กตาไล่ฝน พร้อมทั้งพันสายคาดเอวของชุดกิโมโนด้วยเชือกกระดาษที่เรียกว่าโคะโยริ จึงทำให้ตุ๊กตาไล่ฝนในยุคสมัยเอโดะมีลักษณะใกล้เคียงกับมนุษย์มากกว่าตุ๊กตาไล่ฝนที่เราเห็นกันในยุคปัจจุบัน นอกจากนี้ตามวรรณกรรมในช่วงปลายยุคสมัยเอโดะที่ชื่อว่าคิยูโชรันได้บันทึกไว้ว่า หากตุ๊กตาไล่ฝนช่วยดลบันดาลให้สภาพอากาศแจ่มใสแล้ว จะมีการวาดดวงตาที่บริเวณใบหน้าของตุ๊กตาไล่ฝน พร้อมทั้งถวายเหล้าเป็นของเซ่นไหว้อีกด้วย

ฮิเดริกามิ ปีศาจไล่ฝน

ภาพปีศาจฮิเดริกามิที่วาดโดย โทริยามะ เซคิเอน
ภาพปีศาจฮิเดริกามิที่วาดโดย โทริยามะ เซคิเอน

นอกจากปีศาจฮิโยริโบแล้ว ยังมีความเชื่อว่าตุ๊กตาไล่ฝนอาจมีที่มาจากปีศาจที่มีนามว่าฮิเดกามิ ซึ่งเป็นปีศาจที่มีหน้าตาคล้ายมนุษย์แต่มีร่างกายคล้ายกับสัตว์เดรัจฉาน มีมือและเท้าแค่อย่างละข้าง กล่าวกันว่า เมื่อใดที่ฮิเดกามิปรากฏตัวขึ้น เมื่อนั้นอากาศจะร้อนแห้งแล้ง และไม่มีฝนตกลงมาแม้แต่น้อย

เป็นอย่างไรบ้างครับ กับความเชื่อเรื่องตุ๊กตาไล่ฝนที่ผมนำมาเสนอในวันนี้ ช่วงนี้ประเทศไทยเองก็เข้าสู่ฤดูฝนแล้ว หากเพื่อนๆ ท่านใดมีกิจกรรมที่ต้องทำกลางแจ้ง แต่เกรงว่าฝนจะตกล่ะก็ ให้ลองทำตุ๊กตาไล่ฝน แล้วอธิษฐานถึงฮิโยริโบ หรือ ฮิเดริกามิ ดูนะครับ ไม่แน่ว่าปีศาจทั้งสองตนนี้อาจจะช่วยให้สภาพอากาศแจ่มใสตามคำอธิษฐานของเพื่อนๆ ก็เป็นได้

สรุปเนื้อหาจาก : mag.japaaan
ผู้เขียน : Aongsama