มองญี่ปุ่นผ่านวัฒนธรรมป็อปที่ครองโลก

น่าคิดเหมือนกันว่า เพราะอะไรวัฒนธรรมป็อปหรือ Pop Culture ของญี่ปุ่นจึงมีอิทธิพลต่อหลายประเทศทั่วโลก ในเมื่อความหมายของวัฒนธรรมป็อปก็คือการแสดงออกทางความคิดและความเชื่อต่างๆ ซึ่งเป็นที่นิยมกันสำหรับผู้คนในสมัยนั้นๆ ตั้งแต่เรื่องของอาหารการกินไปจนถึงเรื่องศิลปะ

แมทท์ อัลท เป็นนักเขียนชาวอเมริกันที่มาทำงานในญี่ปุ่นตั้งแต่ปี 2003 ด้วยความที่คลุกคลีอยู่กับวงการและบริษัทต่างๆ ในญี่ปุ่นมานาน ทำให้เขามีความเชี่ยวชาญในวัฒนธรรมป็อปของญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก และได้เขียนหนังสืออกมาเล่มหนึ่งชื่อว่า Pure Invention: How Japan Pop Culture Conquered the World (การประดิษฐ์ที่แท้จริง: วัฒนธรรมป็อปของญี่ปุ่นพิชิตโลกได้อย่างไร)

มุมมองของอัลทน่าสนใจตรงที่เขากำลังจะบอกเราว่า ทำไมความเข้าใจในวัฒนธรรมป็อปของญี่ปุ่นจึงเป็นตัวช่วยให้เราเข้าใจโลกทุกวันนี้ อัลทบอกว่า ญี่ปุ่นมีอะไรเท่ๆ และเจ๋งๆ มากมาย แต่ในหนังสือเล่มนี้เขาเขียนโดยโฟกัสไปที่สินค้าที่เราซื้อเพราะว่าเราอยากได้ ไม่ใช่เพราะเราจำเป็นต้องใช้ ซึ่งผลิตภัณฑ์เหล่านี้ล้วนเต็มไปด้วยความฝันและจินตนาการที่มีการเปลี่ยนผ่านไปสู่โลกแห่งความเป็นจริง โดยที่เขาได้บอกเล่าความเป็นมาของมันไว้ด้วยว่ามีที่มาอย่างไร แล้วยังช่วยสืบค้นต่อด้วยว่าในศตวรรษที่ 21 จะมีกระแสวัฒนธรรมอะไรที่หลั่งไหลเข้ามาอีก

หนุ่มฝรั่งผู้ช่ำชองในวัฒนธรรมป็อปของญี่ปุ่นบอกว่า ญี่ปุ่นเป็นชาติที่ร่ำรวยเพราะผลิตทุกๆ อย่างที่ผู้คนจำเป็นต้องใช้ อย่างเช่น เครื่องซักผ้า คอมพิวเตอร์ รถยนต์ แต่สินค้าญี่ปุ่นที่ครองใจคนทั้งโลกได้ก็คือ ของทั้งที่คนอาจจะไม่ได้ต้องการเท่าไร แต่ในที่สุดก็ต้องซื้อเพราะอดไม่ได้นั่นเอง ไม่ว่าจะเป็นวิดีโอเกม หุ่นยนต์ หรือตัวคาแรคเตอร์น่ารักๆ อย่าง Hello Kitty นั่นเป็นเพราะว่าสินค้าเหล่านั้นได้ตอบโจทย์บางอย่างในใจคนโดยไม่รู้ตัว

ตัวอย่างที่อัลทเลือกมาไม่ได้เป็นสินค้าฮิตติดลมบนเสมอไป เพราะสินค้าที่ฮิตมากๆ บางอย่างก็ไม่ได้เป็นที่นิยมจริงจังหรือยาวนานอะไร สิ่งที่สำคัญและน่าคิดคือ สินค้าในวัฒนธรรมป็อปเหล่านี้ได้เข้ามาเปลี่ยนความรู้สึกนึกคิดของเราที่มีต่อญี่ปุ่น และเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของเราโดยที่ไม่ทันตั้งตัวต่างหาก

สรุปเนื้อหาจาก: Grapee
ผู้เขียน: มิโดริ