เหตุผลที่ผลแปะก๊วยมีกลิ่นเหม็น และวิธีการนำเมล็ดแปะก๊วยมารับประทานให้อร่อยได้ประโยชน์

ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงที่ญี่ปุ่น หากเดินใต้ต้นแปะก๊วยก็จะได้กลิ่นเหม็นจากผลแปะก๊วย (銀杏) ที่ตกอยู่ใต้ต้น มารู้กันว่าทำไมผลแปะก๊วยจึงมีกลิ่นเหม็น และมาดูวิธีการที่คนญี่ปุ่นนำเมล็ดแปะก๊วยมารับประทานให้อร่อยและได้ประโยชน์ต่อร่างกายกันนะคะ

ทำไมผลแปะก๊วยจึงมีกลิ่นเหม็น

การที่ผลแป๊ะก๊วยมีกลิ่นเหม็นนั้นเป็นไปตามกฎการอยู่รอดตามธรรมชาติเพื่อป้องกันไม่ให้สัตว์พวกหนูและลิงญี่ปุ่นมากินผลได้ กลิ่นที่เหม็นนั้นมาจากกรดบิวไทริก (Butyric acid) ซึ่งเกิดจากการสลายของกรดไขมันในผลของแปะก๊วย กรดเฮปทาโนอิก (Heptanoic acid) ที่มีกลิ่นคล้ายน้ำมันบูดเน่า และเมื่อรวมกลิ่นเข้าด้วยกันทำให้มีกลิ่นคล้ายถุงเท้าไม่ได้ซักซึ่งเป็นกลิ่นที่ไวต่อจมูกของมนุษย์มาก

วิธีนำผลแปะก๊วยมารับประทาน

นอกจากกลิ่นเหม็นแล้วผลแปะก๊วยยังมีกรดจิงโกลิก (Ginkgolic acid)  เป็นส่วนประกอบ หากสัมผัสผลแปะก๊วยเป็นเวลานานจะทำให้เกิดผื่นคันบนมือหรือผิวหนัง เวลาเก็บผลแปะก๊วยจึงต้องใส่ถุงมือยางและระวังไม่สัมผัสผลแปะก๊วยโดยตรง การเตรียมผลแปะก๊วยเพื่อนำเมล็ดมารับประทานทำได้ดังนี้คือ

1. นำผลแปะก๊วยที่เก็บได้ใส่ถังพลาสติกขนาดเล็กและเติมน้ำจนมิดผลแปะก๊วยแล้ววางไว้ 3 วัน

2. เมื่อครบ 3 วันเนื้อผลแปะก๊วยจะดูดซับน้ำและลอยขึ้นมา ซึ่งสามารถแยกเนื้อผลและเมล็ดออกได้ง่ายโดยน้ำมาล้างน้ำไหล

3. นำเมล็ดที่ล้างสะอาดแล้วไปตากแดดเป็นเวลา 2-3 วันจนเมล็ดแปะก๊วยแห้งดีแล้วจึงนำไปตากไว้ในที่อากาศถ่ายเทได้ดีในบ้าน

 4. ทดสอบว่าเมล็ดแปะก๊วยแห้งดีหรือไม่โดยใช้คีมกระเทาะเปลือกออก หากไม่มีน้ำติดอยู่ข้างในเนื้อเมล็ดก็นำไปให้ความร้อนแล้วนำมารับประทานได้เลย

ประโยชน์ของเมล็ดแปะก๊วย

เมล็ดแปะก๊วยอุดมไปด้วยสารอาหารต่างๆ ได้แก่ กรดไขมัน โปรตีน น้ำตาล วิตามิน A วิตามิน B  วิตามิน C วิตามิน E ธาตุเหล็ก และโพแทสเซียม เป็นต้น วิตามิน B1 ในปริมาณที่สูงจะช่วยบำรุงระบบประสาท ช่วยบรรเทาความเหนื่อยล้า ช่วยให้ร่างกายมีระบบการเผาผลาญอาหารที่ดี บรรเทาภาวะข้อไหล่ยึดติด และป้องกันไม่ให้รู้สึกหงุดหงิดง่าย กรดไขมันในเมล็ดแปะก๊วยช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้เมล็ดแปะก๊วยยังอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระซึ่งช่วยชะลอความแก่และป้องกันโรคที่เกิดจากการดำเนินชีวิตประจำวัน เช่น โรคมะเร็ง โรคหัวใจ และโรคความดันโลหิตสูง เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเมล็ดแปะก๊วยประกอบไปด้วยสารเมธิลบิลิดอกซิน (Methylbilidoxin) ซึ่งมีฤทธิ์ในการขัดขวางการดูดซึมวิตามิน B6 เข้าสู่ร่างกาย ดังนั้นจึงไม่ควรให้เด็กรับประทานเกินครั้งละ 5-6 เม็ด เพราะร่างกายเด็กยังไม่มีเอนไซม์ที่ย่อยเมธิลบิลิดอกซินนี้ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดอาการคลื่นไส้อาเจียน กล้ามเนื้อหดเกร็ง และหากรุนแรงก็อาจทำให้หมดสติและเสียชีวิตได้ ส่วนในผู้ใหญ่ร่างกายจะสร้างเอนไซม์สำหรับย่อยสลายสารดังกล่าวได้ที่ตับ หากไม่รับประทานมากเกินไปก็ไม่เกิดผลเสียต่อร่างกาย

กลิ่นผลแปะก๊วยเป็นอีกหนึ่งกลิ่นที่เป็นสัญลักษณ์แห่งฤดูใบไม้ร่วงในญี่ปุ่น แม้จะมีกลิ่นไม่พึงประสงค์แต่เมล็ดแปะก๊วยนั้นอร่อยไม่น้อย ซึ่งมนุษย์เราก็เก่งจริงๆ ที่หาวิธีเอาเมล็ดมากินจนได้

สรุปเนื้อหาจาก: felice-kaori