9 มรดกโลกแห่งโอกินาวา: ทามาอุดุน สุสานบรรพกษัตริย์แห่งริวกิว

ห่างออกไปจากประตูชูเรมอน (守礼門) ของปราสาทชูริ (首里城) เพียง 3 นาทีเพื่อนๆ จะเจอกับกำแพงหินที่มีประตูรั้วเล็กๆ และป้ายไม้ที่เขียนว่ามรดกโลก (世界遺産) ในนั้น คือทามาอุดุน (玉陵) สุสานบรรพกษัตริย์แห่งราชวงศ์โชที่ 2 (第二尚氏王) แห่งอาณาจักรริวกิว (琉球王国) หรือจังหวัดโอกินาวา (沖縄県) ในปัจจุบัน

“ทามาอุดุน” แปลว่าอะไร?

ทามาอุดุนถูกสร้างขึ้นในปีค.ศ. 1501 โดยกษัตริย์โช ชิน (尚真王) เพื่อเป็นที่บรรจุพระศพของพระบิดา กษัตริย์โช เอ็น (尚円王) ของราชวงศ์โชที่ 2 ชื่อ “ทามาอุดุน” ประกอบด้วยคันจิสองตัว ได้แก่ “ทามะ (玉)” ที่ ณ ที่นี้หมายถึงวิญญาณ และ “มิซาซางิ (陵)” หรือออกเสียงว่า “อุดุน” ในภาษาถิ่นที่หมายถึงสุสานหรือเนินเขา เมื่อรวมกันแล้วจึงมีความหมายว่า “พระราชนิเวศน์แห่งดวงวิญญาณ” เมื่อคิดตามความหมายแล้วอาจมองได้ว่าที่นี่เป็นพระราชวังของโลกหน้ามากกว่าที่จะเป็นเพียงสุสาน

ภาพวาดกษัตริย์โช ชิน

ภายในทามาอุดุนเป็นยังไง?

แม้ว่าประตูที่เปิดเข้าไปด้านในของสุสานจะปิดอยู่ แต่ใต้อาคารสำนักงานของทามาอุดุนมีนิทรรศการรูปถ่ายข้างในสุสานพร้อมคำอธิบายให้เพื่อนๆ ได้ชมกัน ทามาอุดุนมีทั้งหมด 3 ห้องได้แก่ห้องตะวันออก (東屋) ห้องกลาง (中屋) และห้องตะวันตก (西屋) ห้องกลางเป็นห้องสำหรับเก็บรักษาพระบรมศพและพระศพก่อนจะประกอบพิธีล้างกระดูก (洗骨) หลังประกอบพิธีล้างกระดูกแล้ว พระบรมอัฐิของกษัตริย์และพระอัครมเหสีจะถูกเก็บรักษาในห้องตะวันออก (ถ้าหันหน้าเข้าหาสุสานห้องจะอยู่ซ้ายมือของเพื่อนๆ) ส่วนพระอัฐิของพระบรมศานุวงศ์องค์อื่นจะอยู่ที่ห้องตะวันตก

พระราชวงศ์องค์สุดท้ายที่ได้รับการฝังในทามาอุดุนคือโช เท็น (尚典) อดีตมงกุฏราชกุมารในกษัตริย์โช ไท (尚泰) กษัตริย์องค์สุดท้ายของอาณาจักรริวกิวซึ่งหลับใหลอยู่ในทามาอุดุนเช่นกัน

ศิลาจารึกของทามาอุดุน

แม้ว่าตัวสุสานจะได้รับความเสียหายอย่างหนักจากสงครามโอกินาวา (沖縄戦) ในปีค.ศ. 1945 แต่ตัวอาคารของสุสานก็ยังคงรูปร่างเดิมและได้รับการบูรณะอย่างที่เห็นได้ในปัจจุบัน แต่นอกจากนั้น ถ้าเพื่อนๆ ได้เข้าไปในลานกว้างหน้าสุสานจะเห็นศิลาจารึกอันหนึ่งตั้งอยู่ ซึ่งศิลาจารึกนี้คือศิลาจารึกของทามาอุดุนที่มีมาตั้งแต่ปีค.ศ. 1501 จวบจนปัจจุบัน นับเป็นปาฏิหาริย์ที่ศิลาจารึกในที่โล่งแบบนี้สามารถรอดพ้นการทิ้งระเบิดในสงครามมาได้

บนศิลาจารึกมีข้อความที่ถูกสลักไว้ นอกจากรายพระนามของพระบรมวงศานุวงศ์ที่ควรได้รับการฝังที่นี่แล้ว เนื้อหายังมีใจความต่ออีกว่า “หากแม้นมิใช่เช่นนั้น ขอผู้นั้นจงถูกสวรรค์กลืนกินดินธรณีสูบ” เป็นที่น่าสงสัยว่าทำไมบนศิลาจารึกถึงไม่มีพระนามของพระโอรสองค์โตและองค์รองอยู่ แต่ทาคาระ คุราโยชิ (高良倉吉) นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์โอกินาวาได้ตั้งข้อสังเกตว่าการที่ศิลาจารึกมีข้อความดังกล่าวนั้นอาจเพราะมีความขัดแย้งในพระราชสำนัก ณ ขณะนั้นก็เป็นได้

นอกจากศิลาจารึกนี้แล้ว ยังมีปริศนาอีกมากมายเกี่ยวกับทามาอุดุนและพระบรมวงศานุวงศ์ที่ไม่ได้รับการฝังที่นี่อยู่ นับเป็นอีกที่หนึ่งที่ยังคงฝังปริศนาของอาณาจักรริวกิวอยู่ค่ะ เพื่อนๆ ที่สนใจเรื่องราวของราชงศ์แห่งริวกิวไม่ควรพลาด

อ้างอิงเนื้อหาจาก
高良倉吉(2013)「玉陵」『沖縄の世界遺産』,pp.58-59