褒める กับ 誉める การชมที่แตกต่างเหมือนกัน

คำว่า “ほめる” สามารถเขียนเป็นตัวคันจิได้ทั้ง “褒める” และ “誉める” ซึ่งทั้ง 2 แบบก็มีความหมายถึงการชม สรรเสริญ หรือก็คือการประเมินในทางที่ดี ถึงแม้โดยรวมจะมีความหมายเหมือนกัน แต่การใช้คันจิแต่ละแบบก็สามารถให้ความรู้สึกที่แตกต่างกันได้ แล้วมันให้ความรู้สึกที่แตกต่างกันอย่างไรนะ ?

ความหมายของ “褒める” และ “誉める” ไม่แตกต่างกันมากนัก ทั้งสองเป็นคำที่ใช้ประเมินการกระทำที่ดีของบุคคล ตัวอย่างประโยคเช่น “今日はほめられた” จะหมายถึง “วันนี้การกระทำของฉันได้รับการประเมินที่ดี” ไม่ว่าจะเป็นคันจิ “褒められた” หรือ “誉められた” ก็สามารถใช้ได้ไม่มีปัญหา แต่ในทางความรู้สึกจะแตกต่างกันเล็กน้อย

褒める

“褒める” เป็นคำที่ให้ความรู้สึกว่าเป็นผลจากการทำดี มักใช้กับผู้ที่มีสถานะเท่ากันอย่างเพื่อน ๆ และผู้ที่มีสถานะต่ำกว่า เช่น พ่อแม่ใช้พูดกับลูก หัวหน้าใช้พูดกับลูกน้อง คำที่ใช้ตัวคันจิ “褒” เช่น 褒美 (ほうび : รางวัล), 褒章 (ほうしょう : เหรียญตราประกาศเกียรติคุณ), 褒誉 (ほうよ : การชื่นชม) ประโยค “今日は褒められた” จึงหมายความว่า “ได้รับการกล่าวถึงเรื่องการกระทำที่ดีของตนเอง”

誉める

“誉める” หมายถึงชื่อเสียงที่ดีหรือเกียรติยศ ให้ความรู้สึกว่าเป็นผลงานหรือคุณงามความดีทางสังคม ไม่ใช่การทำดีส่วนบุคคล คำที่ใช้ตัวคันจิ “誉” เช่น 名誉 (めいよ : เกียรติยศ), 栄誉 (えいよ : เกียรติศักดิ์) ประโยค “今日は誉められた” จึงหมายความว่า “ได้รับการประเมินเกี่ยวกับผลงานหรือผลสำเร็จของตนเอง(ต่อสังคม)”

“褒める” กับ “誉める” ใช้กับใครได้บ้าง

ดังที่กล่าวไป “褒める” เป็นคำที่ใช้กับผู้ที่มีสถานะเท่ากันหรือต่ำกว่า อย่างครูใช้กับนักเรียนหรือหัวหน้าใช้กับลูกน้อง การใช้กับผู้ที่มีสถานะสูงกว่าจึงถือว่าเสียมารยาท ตัวอย่างประโยคเช่น “部長の真面目な仕事ぶりを同僚のXXさんが褒めていた” มีความหมายว่า “คุณ xx ที่เป็นเพื่อนร่วมงานชื่นชมการทำงานที่จริงจังของหัวหน้าฝ่าย” การใช้แบบนี้อาจกล่าวได้ว่าเป็นการเสียมารยาทเล็กน้อย ในทางกลับกัน หากต้องการใช้กับผู้ที่มีสถานะสูงกว่า การใช้ “誉める” จะเหมาะสมกว่า แต่ถึงกระนั้น ก็มีสิ่งที่ต้องระมัดระวังหากจะนำไปใช้ในบริบททางธุรกิจ เนื่องจากว่าโดยแรกเริ่ม การชมผู้ที่มีสถานะสูงกว่าโดยใช้คำว่า “ほめる” จะเป็นการไปตัดสินอีกฝ่าย ทำให้โดนมองว่าเสียมารยาทได้ ดังนั้นจึงควรระมัดระวังในการใช้งานในเชิงธุรกิจ หากไม่แน่ใจว่าควรใช้ดีหรือไม่ ควรเลี่ยงไปใช้คำชมอื่นแทนคำว่า “ほめる” จะดีกว่า

ทั้งนี้ กระทรวงศึกษาธิการของประเทศญี่ปุ่นได้มีการกำหนดคันจิที่ใช้ในชีวิตประจำวันหรือ 常用漢字 (Joyo Kanji) โดยในปัจจุบันมีจำนวนทั้งหมด 2,136 ตัว ตัว “褒める” ถูกจัดอยู่ใน Joyo Kanji แต่ “誉める” ไม่ได้ถูดจัดอยู่ใน Joyo Kanji ดังนั้นการใช้ “褒める” จึงเป็นที่นิยมแพร่หลายกันมากกว่า ไม่ว่าจะในหนังสือเรียน หนังสือพิมพ์ หรือเอกสารที่เป็นทางการ เป็นต้น

สรุปเนื้อหาจาก fundo